thap doi trung tam thuong mai the gioi 53e97618e3b38 - Tháp đôi trung tâm thương mại thế giớiKiến trúc 

Tháp đôi trung tâm thương mại thế giới

Tin ngôi nhà chọc trời “Trưng tâm thương mại thế giới (World Trade Center = WTC) bị tấn công và đã hoàn toàn sụp đổ, làm chấn động cả thế giới. Ngôi nhà này có số phận thật là trắc trở. Năm 1993 đã từng bị tấn công bằng bom để trong ôtô, cũng thiệt hại nhưng không đáng kể và đã được sửa chữa ngay. Lần này nó đã bị sụp đổ hoàn toàn và giờ phút này còn giữ trong đống đổ nát hàng ngàn con người xấu số.
“Trung tâm thương mại thế giới” là công trình gồm hai tháp cao 110 tầng thường được gọi là hai “tháp sinh đôi” hay là “tháp đôi” do các kiến trúc sư Minoru Yamasaki và Emery Rot thiết kế và xây dựng trong những năm 1972 – 1973. Minoru Yamasaki là một kiến trúc sư Nhật Bán sinh nãm 1912. Ông đã thiết kế nhiều công trình ơ Hoa Kì, hầu hết mang phong cách Tân Baroque là đặc điếm của kiến trúc hiện đại Hoa Kì trong những thập niên 50 và 60, như ga hàng không Saint Louis (1954); nhà thờ của Hội Giám lí (Methodism) ở Waren, Michigan (1955); gian hàng Mĩ tại Hội chợ New Delhi (1959); nhiều công trình xây dựng trong năm 1955 và 1960 cho Đại học Detroi; gian hàng khoa học trong Hội chợ Seatle (1962)… Trong những tác phẩm của ông không mảy may mang dấu vết Nhật Bản. Ông thành lập hãng Minoru Yamasaki kết hợp với hãng kiến trúc Emery & Son thiết kế nhiều công trình lớn trong đó dần dần hướng theo phong cách tinh khiết của Mies Van der Rohe là cha đẻ của kiểu nhà chọc trời bằng kính và thép. Trung tâm Thương mại thế giới (WTC) là một kiệt tác của ông. Ngôi nhà đã phá kỉ lục cao nhất thế giới của Empire State Building (xây dựng năm 1931) giữ suốt 40 nãm, cũng ở New York.
Bán đảo Manhattan ở New York là nơi tập trung cao độ nhà chọc trời, ớ đây có những ngôi nhà nổi tiếng thế giới về chiều cao trong suốt nhiều thập niên như Empire State Building 102 tầng, cao 38Im, Chrysler Building (1930) 77 tầng cao 319m, Đài phát thanh RCA thuộc Trung tâm Rockefeller 70 tầng cao 259m v.v… Từ khi WTC được xây dựng thì hình ảnh những chàng khổng lồ trên bị che mờ đi. WTC cao hơn nhà vô địch Empire State Building những 36m vào khoảng 10 tầng nhà và có diện tích sàn cho các văn phòng là 930.000m2, 7 lần nhiều hơn Empire State Building.
WTC gồm 2 tháp đặt cạnh nhau, tháp WTC Bắc xây dựng xong năm 1972, 110 tầng, cao 417m; tháp WTC Nam cũng 110 tầng, cao 415m. Tháp đôi WTC chỉ giữ được danh hiệu vô địch trong gần một nãm thôi. Năm sau, 1974, ờ Chicago hãng SOM đã xây dựng ngôi nhà Sears Tower 110 tầng, cao 443m! Ngày nay chức vô địch cao nhất thế giới đã vào tay tháp Petronas ớ Kuala Lumpour Malaysia. Đây cũng là một tháp đôi 92 tầng nhưng cao 452m do kiến trúc sư Cesar Pelli thiết kế và được hoàn thành năm 1997. Sở dĩ ít tầng hơn mà lại cao hơn vì nguyên phần chóp nhọn trên cũng đã cao 73m.
Tháp đôi WTC có ưu thế lớn về mặt quy hoạch đô thị. Nó đứng gần bờ sông Hudson, cao gấp đôi những ngôi nhà chọc trời xung quanh, nhìn hướng ra hòn đảo nhỏ trên có bức tượng Nữ thần tự do. Từ ngoài nhìn vào, WTC là cao trào của nhịp điệu Mahattan, là dấu ấn đặc sắc của New York. Trong buổi chiều tà, xiluét của nó cắt trên nền trời hai bóng cao lồng lộng nhưng thanh nhã giản dị.
Tháp đôi WTC đã khống chế không gian đô thị của New York nói chung và của Manhattan nói riêng trong ba chục năm nay, hôm nay nó đã bị biến mất để lại một sự trống vắng lớn lao, đô thị dường như mất sự định hướng.
Về mặt nghệ thuật không gian – kiến trúc thì tháp đôi WTC cũng gây nhiều tranh luận. Trước hết, thay vì là một ngôi nhà chọc trời, người ta đã làm hai ngôi nhà sinh đôi, đó là xu hướng của những năm 60 và còn tồn tại đến tận ngày nay như công trình hai nhà chọc trời Marina City ớ Chicago, ngôi nhà tháp đôi Giemini Center ở Milan nước Italia, ngôi nhà tháp đôi Puecta Europa ở Madrid nước Tây Ban Nha và gần đây nhất là tháp đôi Petronas ở Malaysia, về mặt không gian thì khi làm một tháp đôi đã kéo theo một không gian cao vút thứ ba đó là khoảng trống giữa hai ngọn tháp khiến cho không gian đô thị thêm phong phú. Nhà lí luận nghệ thuật kiến trúc Hậu hiện dại Charles Jencks cho rằng tháp đôi WTC này “về mặt ngữ nghĩa học thì những chiếc hộp này đểu là những cái cột, về phương diện kĩ thuật chúng là những ống ở trên trời, về phương diện ẩn dụ chúng là những cái chân của đồ đạc hoặc ngay cả chúng cũng là đồ đạc đang chờ người ta treo một lẩng hoa vào đầu”. Những nhà đô thị học hiện đại thì nhận xét như sau: Trong không gian đô thị, có những sự “đối thoại” giữa các công trình. Thí dụ ở Paris, tháp Eiffel đứng trơ trọi cô đơn một mình, việc xây dựng ngôi nhà chọc trời Maine Montparnasse cao 229m năm 1973 đã tạo nên một cuộc đối thoại giữa hai toà tháp này. Nhưng họ đặt câu hỏi là liệu có cuộc đối thoại nào giữa hai toà tháp giống hệt nhau đặt cạnh nhau không ? Và họ phán đối làm các toà tháp đôi.
Về mặt phong cách nghệ thuật thì như trên đã nói, Yamasaki thường thiên về phong cách Tân Baroque, nhưng ở đây ông đã thực hiện phong cách tân Gothic cho tháp đỏi WTC.

Tháp đôi trung tâm thương mại thế giới 1

Về mặt kết cấu thì tháp đôi WTC áp dụng hệ thống lõi cứng. Bản thân tháp là một cái lõi cứng kép: Lõi cứng bẽn trong ớ trung tâm là các lồng thang máy và các ống chứa hệ thống đường ống kĩ thuật. Hệ lõi trong chịu tải trọng ngang và một phần tải trọng đứng. Lõi ngoài là hệ thống tường bao che nhưng đồng thời là một lõi cứng chịu lực ngang và đứng, liên kết với lõi trong bằng hệ thống sàn nằm ngang tạo thành một cái hộp cứng. Hệ thống thanh kim loại thẳng đứng cách nhau 56cm tạo thành một bức tường cứng bên ngoài, biện pháp này tạo nên những không gian lớn ớ bên trong nhà dành cho việc bô trí một cách tự do những văn phòng của các hãng, các công ty. Những cửa sổ hẹp 45cm nhưng có rất nhiều cửa sổ chi chít khiến cho trong nhà rất sáng sủa mà bên ngoài chỉ thấy những thanh kim loại bóng loáng tạo nên một mặt phẳng dường như nhẵn nhụi. Phong cách kiến trúc hiện đại Hoa Kì có đặc điểm là mặt ngoài nhẵn bóng và trần trụi, bên trong tăng khối tích sử dụng nhưng giảm tính chất xúc cảm.

 

Related posts

Scroll Up