phong cach kien truc đia phuong phap p2 53e976459ee0c - Phong cách kiến trúc Địa phương Pháp (P2)Kiến trúc 

Phong cách kiến trúc Địa phương Pháp (P2)

• Trường Lycée du Protectorat:
Trường Lycée du Protectorat còn gọi là trường Bưởi (trường PTTH Chu Văn An ngày nay) xây dựng năm 1908, ban đầu chỉ là trường College du Protectorat (Tương đương trường trung học cơ sở hiện nay) và được nâng cấp thành trường Lycée (Trung học phổ thông) vào năm 1931. Thời gian đầu trường cũng nhận học sinh con em người Pháp mới sang Hà Nội nhưng sau khi trường Albert Saraut thành lập thì trường Lycée du Protectorat – Bưởi trở thành trường dành riêng cho những học sinh người bản xứ.
Khác với các trường trung học dành cho học sinh người Pháp được xây dựng theo kiểu tập trung ở các khu vực trung tâm thành phố, trường dành cho học sinh người Việt được xây dựng theo kiểu phân tán ở khu vực ngoại vi Hà Nội, lúc bấy giờ thuộc địa phận làng Thụy Khuê (phố Thụy Khuê ngày nay). Trong khuôn viên nhà trường có tới 3 nhà học, 2 nhà thí nghiệm và xưởng trường, một nhà điều hành và một biệt thự cho giám đốc trường được xây dựng trong các thời kỳ khác nhau.
Hai nhà học xây dựng những năm đầu thế kỷ 20 là các tòa nhà 3 tầng, hành lang bên rộng 2,5m, hành lang tầng 1 kiểu cuốn vòm mở ra bên ngoài, hành lang tầng 2 và 3 có hệ thống cửa sổ hành lang hai lóp kính – chớp. Liên hệ giữa các tâng là một cầu thang trung tâm rộng l,2m. hai phía bố trí các phòng học, đầu hồi là khu vệ sinh. Hình khối không gian của hai tòa nhà cũng rất đơn giản, các cuốn vòm ở tầng 1 và các hệ thông cửa sổ tầng 2 và 3 gần giống nhau hoàn toàn trên toàn bộ chiều dài nhà, không có bất kỳ sự nhấn mạnh nào ở khu vực trung tâm (hình 3.18a). Hình thức trang trí đơn giản, mái ngói với hệ tlìổng sênô thoát nước bằng tôn làm cho hình thức các tòa nhà này tương đối nhàm chán.
Tòa nhà học thứ ba cũng cao 3 tầng được xây dựng khoảng trong những năm 1920. phong cách bố trí mặt bằng giống như hai tòa đã được xây ưước đó. Tuy nhiên trong việc tổ hợp hình khối kiến trúc và trang trí thì ở tòa nhà này đã có sự nâng cấp. Bên cạnh các cuốn vòm ờ tầng 1 và hệ thống cửa sổ các tầng trên đã được thêm vào một số yếu tố trang trí trang nhã hơn, đặc biệt là hệ thông sênô băng bêtông côt thép mở rộng phía dưới lớp mái ngói được đỡ bởi hàng côngson uốn cong làm cho tòa nhà trở nên uy nghi hơn. Nhìn chung thì đây là kiến trúc có giá trị duy nhất trong ba tòa nhà học của trường Lycée du Protectorat.

Phong cách kiến trúc Địa phương Pháp (P2) 1

Bản vẽ mặt chính cùa trường Cao đắng tiếu học nữ sinh Pháp do c. Lacollonge thiết kế năm 1918

Hai nhà thí nghiệm và xưởng trường một tầng nằm đối diện với các nhà học qua sân trường, được xây dựng khoảng đầu những năm 1920. Mặt bàng bố trí theo kiểu hành lang bên có cửa sổ rộng 2,Om, ở giữa là các phòng thí nghiệm rộng rãi, hai đầu bố trí các phòng chuẩn bị và kho dụng cụ. Mặc dù chỉ là công trình phụ trợ, có độ cao khiêm tốn so với nhà học nhưng hai nhà thí nghiệm lại được thiết kế khá đẹp. Hệ thống cửa sổ và cửa đi kiểu cuốn vòm với các chi tiết trang trí bằng gạch trần và dắp vữa khá bắt mắt. Đầu hồi xử lý kiểu giật cấp với hệ cửa sổ theo phưcmg đứng. Mái đua ra khỏi tường khá rộng và được đỡ bởi hệ côngxon gỗ tiện dạng kép trang trí công phu
Khối văn phòng nhà trường được bố trí trong một ngôi nhà hai tầng kiểu biệt thự hành lang giữa, hai phía là các phòng làm việc, cầu thang và khu vệ sinh bố trí ỏ’ dâu hồi. Hình khối kiến trúc ngôi nhà khá đẹp do kiểu bố trí mặt bàng giật cấp tạo ra các khối trên mặt đứng. Tường tầng một được trang trí bàng các đường chỉ lõm kêt hợp hoa văn nhẹ nhàng tạo sự khác biệt với tầng hai. Cửa sổ tầng hai được kết thúc bởi các cuốn vòm kết họp với các họa tiết trang trí đơn giản nhưng trang nhă. Mái ngói có độ dốc vừa phải với các côngson gỗ được tiện khắc cầu kỳ cũng tạo ra nét đẹp riêng cho công trình
Có thể nói trường Lycée du Protectorat là một điển hình cho dạng trường học cấu trúc phân tán ở Hà Nội thời kỳ Pháp thuộc. Hai tòa nhà học xây dựng giai đoạn đâu có chất lượng thẩm mỹ không cao, nhưng các khối nhà xây dựng sau đó thỉ khá đẹp. Sự kết hợp giữa các tòa nhà và khối cây xanh trong sân trường tạo ra một tông thê kiên trúc hài hòa mang đậm chất “học đường” mà các trường dành cho học sinh người Pháp không có được.

• Trường École Nor male Supérieur Đỗ Hữu Vị (trường THPT Phan Đình Phùng ngày nay)
Thành lập năm 1923 là một trường học lớn thời bấy giờ, về tầm vóc có thể so sánh với trường Bưởi, trường Đồng Khánh (trường THCS Trưng Vương ngày nay) và đều là những trường dành cho học sinh người Việt.
Trường nằm trên một khuôn viên rộng rãi được giới hạn bởi các phố Carnot (phố Phan Dinh Phùng ngày nay), Đỗ Hữu Vị (phố Cửa Bắc) và Grand Bouddha (phổ Quán Thánh). Nhà học chính là một tòa nhà 3 tầng bố cục gần đăng đối. Mặt bàng các tầng bố trí như nhau theo kiểu hàng lang bên rộng 2,5m bao gồm cầu thang chính bang gỗ rộng ở giữa, mỗi bên bố trí bốn lớp học, đầu hồi phía bên trái là khu vệ sinh, hồi phải bố trí thang phụ. Hình thức kiến trúc của tòa nhà gần giống với kiểu kiến trúc tòa nhà học xây những năm 1920 ở trường Bưởi nên cũng khá đẹp. Hàng lang tầng một được mở rộng ra sân trường bởi hành lang cuốn vòm trang trí khá cấu kỳ, hành lang các tầng 2 và 3 có cửa sổ hai lớp. Hình thức trang trí mặt đứng tương đối phong phú bao gồm các mô tip trang trí bằng vữa đắp kết hợp với cách trang trí bằng gạch trần phía trên cửa sổ tầng 3 kết hợp với hệ sênô bêtông mở rộng tạo ra sự kết thúc rõ rệt của tòa nhà theo phương đứng (hình 3.19a). Nhà thí nghiệm và xưởng trường nằm vuông góc và được nối với nhà học bởi một hành lang cầu mái ngói. Đây là một ngôi nhà được cấu trúc khá độc dáo với hành lang bên rộng 2,Om quay vào sân trường có cửa sổ hai lớp, giữa hành lang và không gian bên trong chi được phân định tương đổi bằng những cuốn vòm, mặt đứng quay ra phố Đỗ Hữu Vị được trang trí bàng hệ thống các cửa số cao và các côngson gỗ đỡ mái ngói khá đẹp nhung nay đã xuống cấp trầm trọng.
Khối nhà văn phòng của trường được bố trí trong một biệt thự hai tầng quay ra phố Carnot. Đây thực chất là một nhà làm việc kiểu hành lang giữa xây dựng theo phong cách biệt thự địa phương Pháp khá xinh xắn
Cũng giống như trường Bưởi, École Normale Supérieur Đỗ Hữu Vị là một ngôi trường xây dựng theo kiểu phân tán trong một khuôn viên cây xanh rất rộng. Tuy nhiên khuôn viên nhà trường ngày nay đã bị thu hẹp, lại có nhiều nhà học mới xây chen vào nên giá trị về mặt kiến trúc tổng thể bị giảm đi đáng kể.

Nhận xét về kiến trúc các công trình công cộng theo phong cách địa phương Pháp ở Hà Nội:
– Kiến trúc các công trình công cộng theo phong cách địa phưcmg Pháp ở Hà Nội chủ yếu được thể hiện ở thể loại công trình trường học. Ban đầu là các trường dành cho học sinh người Pháp nên chúng được xây dựng theo phong cách địa phương Pháp nhăm thỏa mãn nhu cầu tâm lý nhớ quê hương của học sinh. Sau đó thì các trường học xây dành cho học sinh người Việt cũng chịu ảnh hường của phong cách kiến trúc này. Trong bảng 3.2 giới thiệu việc thống kê – phân loại trường học dựa theo phong cách ảnh hưởng của kiến trúc Pháp.

– Kiến trúc trường học phong cách địa phương Pháp ở Hà Nội chủ yếu ảnh hướng bởi kiến trúc miền Bắc và Tây Bắc nước Pháp với hệ thống các họa tiết trang trí trên mặt đứng có sự kết hợp với kiến trúc miền Trung nước Pháp chủ yếu thông qua bộ mái. Một số trường mang phong cách kiến trúc miền Trung nước Pháp.
– Kiến trúc trường học phong cách địa phương Pháp có thể được chia thành hai nhóm: Nhóm các trường dành cho học sinh người Pháp như Grand Lyceé, Petit Lyceé, trường Nữ học Pháp mang tỉnh hợp khối cao, nhà học chính đồ sộ và được cẩu tạo đầy đủ các bộ phận như chính sảnh, các phòng nghỉ giáo viên,… Nhỏm các trường dành cho học sinh người Việt như trường Bưởi, trường Đỗ Hữu Vị, trường Henri Russier được thiết kế theo kiểu phân tủn với các khối nhà học và các thí nghiệm được thiết kế tương đổi đơn giàn, công năng không đầy đù, nhưng lại được xây dựng trong những khuôn viên cây xanh rộng nên tạo ra được những tong thế trường học mang tính “sư phạm ” hơn.

Related posts

Scroll Up