nhung xu huong kien truc o ha noi thoi ki doi moi 53e975c86466a - Những xu hướng kiến trúc ở hà nội thời kì đổi mớiKiến trúc 

Những xu hướng kiến trúc ở hà nội thời kì đổi mới

I. XU HƯỚNG kiến trúc PHÁP
Xu hướng này có cái tên mà chúng ta quen gọi từ vài nãm nay là “hội chứng kiến trúc Pháp”. Hội chứng này có hai loại khác nhau:
1. Theo cổ điển phương Tây
Lần thứ nhất: Sau chiến thắng Điện Biên, hoà bình được lập lại, một nửa nước được giải phóng. Miền Bắc xây dựng cuộc sống mới trong hoà bình. Chúng ta sẽ xây dựng nhà cửa theo kiểu nào? Một câu hỏi đặt ra cho các kiến trúc sư thế hệ thứ nhất (những người đào tạo qua Trường cao đẳng Mĩ thuật Đông Dương).
Kiến trúc của chúng ta phải thể hiện được tính chất đàng hoàng trong sáng của người chiến thắng trong điều kiện vật chất còn thiếu thốn. Trong khi chưa tìm được một phong cách kiến trúc riêng cho Việt Nam trong thời điểm đó, các kiến trúc sư của chúng ta nghĩ ngay đến những gì đẹp đẽ nhất mà toàn thế giới đã công nhận về nghệ thuật kiến trúc để vận dụng trong điểu kiện cụ thể của Việt Nam. Đó là nghệ thuật kiến trúc Hi Lạp – La Mã cổ đại. Nhưng những kiến trúc sư thế hệ thứ nhất đã không sao chép nguyên xi kiến trúc Hi Lạp – La Mã cổ đại mà chỉ lấy cái tính thẩm mỹ chủ yếu của hệ thống phong cách này. Đó là tính đối xứng có trục ngang trục dọc, có tâm điểm, có bộ, có nhịp điệu qua phân vị ngang, phân vị dọc. Tóm lại là cái tinh thần của một trật tự nghiêm ngặt nhưng đàng hoàng cởi mở. Không hề lấy các chi tiết như các loại thức cột, ở đây cái cột hầu như có tiết diện vuông hoặc chữ nhật chứ không làm cột tròn, không hề sử dụng trán hồi tam giác (fronton) v.v…
Lẩn thứ hai: Sau “mở cửa” thời kì đổi mới bắt đầu, nhân dân đã bớt nghèo khổ hơn những nãm chiến tranh tàn khốc, có điều kiện làm nhà. Nhiều người làm ăn khá giả cần làm cho mình ngôi nhà đẹp, nhiều cơ quan muốn cho nhiệm sở khang trang hơn v.v… “Mở cửa” nên những ảnh hưởng từ nước ngoài vào nhiều do sách báo, thông tin điện ảnh, do đi du lịch, đi nước ngoài nhiều V.V…. Chúng ta đứng trước một tình huống là có nhiều sự lựa chọn cho phong cách ngôi nhà của mình. Người ta khao khát được trang trí, khao khát được phô trương sự giàu có vì bây giờ giàu lại dược kính trọng, khao khát biểu lộ cái oai của mình. Như vậy cần có một bộ cánh đẹp, ai cũng phải thừa nhận, bộ cánh đó không ngoài di sản tuyệt vời của kiến trúc cổ điển Hi Lạp – La Mã, cái mà khắp thế giới phương Tây sùng bái, xây dựng biết bao nhiêu công trình trên khắp châu Âu và châu Mĩ.

Những xu hướng kiến trúc ở hà nội thời kì đổi mới 1

Đặc điểm của “hội chứng” này là có trán hồi tam giác (fronton) có hệ cột thức với đầu cột có hoa lá phức tạp, nhiều trang trí rất rườm rà tốn kém, đắp nổi thạch cao các hoa vãn theo môtip phưorng Tây. Có nơi còn làm những mái lưỡi trai lợp kính đó là một chi tiết rất đặc trưng cho trào lưu Modem của Pháp vào đầu thế kỷ XX. Trong trào lưu này lại xuất hiên một hội chứng là tầng mansart (của KTS. Francois Mansart 1598 – 1666). VÓ! được tầng mansart như sẩm vớ được gậy, cái môtíp này lan tràn một cách nhanh chóng. Các công sở, các toà nhà công cộng ở khắp các tỉnh làm tầng mansart với mọi sáng tạo như tầng mansart kép (hai tầng chồng lên nhau), tầng mansart giả (có tường nhưng không có mái) v.v… Vì sao có hội chứng tầng mansart ? người Pháp đã làm các tầng mái này ở nhiều công trình quan trọng như Bắc bộ phủ, ga Hàng cỏ, trụ sở Liên đoàn Lao động v.v… nhưng suốt hàng chục năm chẳng ai bắt chước vậy mà gần đây (mới chừng dăm năm) hội chứng này xuất hiện rất rầm rộ. Có hai lí do:
– Tầng mansart là cái mái không tính là một tầng vậy thì sau khi làm nhà theo số tầng được quy định và được duyệt, tầng mansart sẽ cho chủ nhân thêm một tầng nữa.
– Tầng mansart cho một giải pháp kết thúc ngôi nhà cao tầng một cách dễ coi, lại có lợi ích thêm không gian sử dụng.
Tuy nhiên hội chứng tầng mansart đã làm biến đổi cảnh quan đô thị đi nhiều, nó cũng tương tự như hiện tượng chóp trong thập kỉ trước vậy.
Một số người cho là hiện tượng vận dụng phong cách kiến trúc Hi Lạp – La Mã là kiến trúc Hậu – Hiện đại. Điều này không đúng vì trong các loại Hậu – Hiện đại có phong cách cổ điển – Hậu Hiện đại là sự tái hiện một cách hóm hỉnh, hài hước hoặc kì lạ một số yếu tố cổ điển nhằm giải quyết “mã quần chứng” gợi cho quần chúng một số nét quen thuộc đã qua. Đây là quần chúng phương Tây mới có sự quen thuộc nhiều đối với phong cách kiến trúc Hi Lạp – La Mã nhan nhản trên nước họ còn với dân ta, cổ điển Hi Lạp – La Mã đâu có quen thuộc, đâu phải là “mã quần chúng”!.
2. Theo kiến trúc dân gian Pháp
Những biệt thự người Pháp làm ở Việt Nam có dáng vẻ rất hấp dẫn của kiến trúc dân gian các miền trên đất nước Pháp. Xu hướng làm nhà theo phong cách dân gian Pháp cũng nằm trong hội chứng kiến trúc Pháp. Các đặc điểm là:
– Mái rất dốc
– Có mái gập đầu
– Có các con sofn gỗ (giả, không có tác dụng chịu lực)
– Có ống khói vượt lên khỏi mái (ống khói cũng giả vì trong nhà không có lò sưởi).
II. XU HƯỚNG MÁI NGÓI
1. Xu hướng mái ngói theo truyền thống
Đây là xu hướng lành mạnh, vận dụng kiến trúc truyền thống trong ngôi nhà hiện đại, có vì kèo, có cột tròn, v.v…
2. Trò chưi mái
Đây là xu hướng tạo nên một hệ thống mái phức tạp như một trò chơi lắp ghép những bộ mái ngang dọc. Đó cũng chỉ là một biểu hiện của chủ nghĩa hình thức mà thôi.
3. Hiện tượng chóp
Một cái chóp ở trên sân thượng là nơi đặt bàn thờ. Những cái chóp cũng trở thành một bệnh lây lan nhanh chóng. Những loại chóp đủ kiểu xuất hiện: Chóp nón, chóp vuông, chóp củ hành kiểu Nga hay Arập, chóp nhà hát lớn Hà Nội v.v… cũng vẫn là một bệnh hình thức.
III. xu HƯỚNG KIẾN TRÚC HIỆN ĐẠI
Xu hướng này thấy ở những ngôi nhà làm theo chủ nghĩa Công năng, thường có dạng hình hộp với một số nguyên tắc của ngôi nhà hiện đại do Le Corbusier đề ra từ năm 1920. Thí dụ ngôi nhà cao tầng ở 14 Láng Hạ, cao ốc vãn phòng Quang Trung… Xu hướng này vẫn tốt.
IV . XU HƯỚNG KIẾN TRÚC HIỆN ĐẠI MỚI
(NEW MODERN ACHITECTURE)
Các kiến trúc sư đã tìm tòi tạo nên những không gian có bóng đổ, nghiên cứu sử dụng màu sắc và các loại vật liệu mới với sự tận dụng chất cảm của vật liệu trong ngôi nhà có hình thức kiến trúc hiện đại để công trình thêm sinh động.
Thí dụ: khách sạn Nikko, khách sạn Meritus v.v…
V. XU HƯỚNG CHIẾT TRUNG
Đa số những công trình theo xu hướng Chiết trung ớ Hà Nội là sự pha tạp hổ lốn kém suy nghĩ cho nên thường không đẹp, mặc dầu Chiết trung cũng là một phong cách và đã có rất nhiều công trình Chiết trung rất thành công.
Các pha tạp đó thường là ngôi nhà cổ điển Hi Lạp – La Mã có những thành tố của trào lưu Modem, hoặc ngôi nhà cổ điển phương Tây có pha những yếu tố truyền thống Việt Nam.
VI. XU HƯỚNG HẬU – HIỆN ĐẠI
Thê hiện ở một vài công trình như:
Hà Nội Tower, yếu tố Hậu – Hiện đại thấy rõ ở hệ thống kết cấu biểu diễn trên mái bằng, Fortuna Tower mang sắc thái cổ điển phương Tây, toà cao ốc Cục Lưu trữ (của KTS. Nguyễn Khắc Cần) có yếu tố Hậu – Hiện đại ở những góc nhọn trên mật bằng và sự kết thúc khá ngoạn mục ở tầng mái trên sân thượng.
VII. MỘT SỐ XU HƯỚNG KHÁC
Những xu hướng mới như Phi kiến trúc (Déarchitecture), Phi cấu tạo (Deconstruction) hầu như chưa xuất hiện ở Hà Nội – có người cho rằng xu hướng Công nghệ cao (High-Tech) có ở Trung tâm Triển lãm Giảng Võ, một số nhà thi đấu v.v… nhưng thực ra đây mới chỉ là việc sử dụng dàn không gian với những khẩu độ vừa phải, chưa phải là dạng công nghệ cao.
Xu hướng Kiến trúc sinh thái, một trào lưu mới của các nước thế giới thứ ba trong thế kỷ XXI đã xuất hiện khá nhiều ở Malaysia, Ân Độ, Costa Rica v.v… nhưng ở Hà Nội và ở nước ta chưa có thực nghiệm nào cả.

Related posts

Scroll Up