Kiến trúc 

Những sáng tạo độc đáo trong kiến trúc nhà Nguyễn.

1. Những nhà kiến trúc thời Nguyễn đã để lại những công trình rất độc đáo có tỷ lệ tuyệt đẹp như Khuê Văn các, Hiển Lâm các, Minh Lâu, Ngọ môn v.v… Khuê Vãn các trong Văn miếu Quốc Tử Giám ờ Hà Nội là một công trình kiến trúc độc đáo về công năng: là nơi bình văn; về kết cấu: là sự kết hợp lầu gỗ với bốn trụ gạch; về chi tiết kiến trúc: cửa sổ có vòng tròn toả tia sáng ra 16 hướng. Nhưng trên hết là tỷ lệ tuyệt đẹp của công trình, tỷ lệ của công trình với khung cảnh xung quanh và với con người.

Những sáng tạo độc đáo trong kiến trúc nhà Nguyễn. 1

Hiển Lâm các trong Hoàng thành Huế là một ngôi nhà ba tầng cao nhất Hoàng thành có sự kết hợp độc đáo giữa kết cấu gỗ là thành phần chú yếu với kết cấu gạch xuất hiện ở tường tầng một, tường hồi tầng ba, hồi tam giác ở tầng hai và tầng ba. Công trình này cũng có tỷ lệ rất hài hoà đẹp mắt giữa các bộ phận với hình dáng chung.
Minh Làu là một công trình trong lăng vua Minh Mạng. Đây có thể gọi là một trong những kiệt tác của kiến trúc nhà Nguyễn. Mái không cong, tường gạch ở tầng dưới, kết cấu gỗ ở trên. Công trình không lớn nhưng từ bố cục chung của vị trí trên trục trung tâm và hình dáng, tỷ lệ với khung cảnh chung quanh, Minh Lâu có vẻ đẹp cao sang thanh nhã.
Có người nói là Ngọ môn ớ Huế là bản sao của Bắc Kinh, không đúng ! Chỉ có mặt bằng hình chữ u và ba cửa vào hình chữ nhật là giống thôi còn
hệ thống mái trên lầu hoàn toàn khác hẳn. Lầu Ngũ Phụng trên Ngọ môn có hệ thống mái rất phức tạp gồm chín mái to nhỏ khác nhau làm cho công trình khá vui mắt giảm nhẹ cái nặng nề của phần đế Ngọ môn.

Hệ thông mái phức tạp ở lầu Ngũ Phụng trên Ngọ môn của Hoàng Thành – Huế

2. Một thủ pháp tài tình của các nhà kiến trúc triều Nguyễn đã áp dụng ờ hầu hết các công trình có mặt bằng rộng lớn trong Hoàng thành và trong các lăng vua là sử dụng một hệ thống những bộ vì kèo truyền thống kết hợp nhau một cách khéo léo đế lợp được một không gian rất rộng lớn của các cung điện, lâu đài. Cách làm này không phải sử dụng những cột gỗ lớn rất khó kiếm. Hệ thống mái này tương đối phức tạp và thường bao gồm nhiều mái che phủ những diện tích có những công năng khác nhau thí dụ như ớ tiền điện có mái chồng diêm, chính điện là nơi vua ngự có mái cao rộng thênh thang, mái chạy bốn mặt che hiên che cửa v.v… Cố Giáo sư Ngô Huy Quỳnh đã viết: “Ngôn ngữ của mái đã được triệt để khai thác để nói lên công năng riêng biệt của từng bộ phận trong cùng một công trình. Những hạn chế của một kết cấu khung gổ bé nhỏ đã làm nên ưu thế của ngôn ngữ kiến trúc một công trình rộng lớn. Phải chăng đó là một điểm độc đáo của nền văn hoá Phú Xuân trong nghệ thuật kiến trúc việt nam.”

Related posts