nhung chang duong phat trien nghe thuat kien truc viet nam 50 nam qua p1 53e97503cc28f - Những chặng đường phát triển nghệ thuật kiến trúc việt nam 50 năm qua (P1)Kiến trúc 

Những chặng đường phát triển nghệ thuật kiến trúc việt nam 50 năm qua (P1)

Nhìn lại những chặng đường phát triển nghệ thuật kiến trúc Việt Nam 50 năm qua, ta nhận thấy một điều lí thú là có thể phân chia những chặng đường ấy theo vật liệu xây dựng chủ yếu được sử dụng trong từng giai đoạn: thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp ớ chiến khu và những vùng tự do dùng chủ yếu là tre nứa lá, có thế gọi là “Thời kì tre nứa”. Từ khi hoà bình lập lại sau Hiệp nghị Genève 1954 là “Thời kì gỗ”. Bước vào những năm 60 là “Thời kì gạch”, bắt đầu từ năm 1970 là “Thời kì bêtông cốt thép lắp ghép” và từ những năm 90 trớ đi là “Thời kì bêtông cốt thép liền khối”.

Những chặng đường phát triển nghệ thuật kiến trúc việt nam 50 năm qua (P1) 1

Hình 1: Trụ sở UBKC xã. Hình 2: Nhà sàn của Bác Hồ
ở Việt Bắc – 1952.
KTS. Hoàng Như Tiếp

Thời kì tre nứa
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ở những vùng tự do từ Bắc đến Nam, kiến trúc tre nứa phục vụ kháng chiến phát triển rất mạnh, có rất nhiều thể loại kiến trúc mới mẻ như các hội trường chứa hàng ngàn người dùng trong các dịp Đại hội Đảng, Đại hội Vãn nghệ toàn quốc, những nhà
ăn tập thê’ rộng lớn, các cổng chào đẹp, các nhà nghỉ của đại biếu, lán trại cho quân đội, v.v… Đó là những công trình lớn dùng cho rất nhiều người, toàn bằng tre, nứa, lá. Tác giả của những hội trường lớn dùng cho các Đại hội quan trọng hầu hết là những kiến trúc sư thế hệ đầu tiên được đào tạo tại Trường cao đắng Mĩ thuật Đông Dương – thành tựu của thời kì tre nứa này hán là một kết quả đầy ý nghĩa của Hội Ánh sáng – một tổ chức tiến bộ do một số thanh niên trí thức yêu nước lập ra từ những nãm trước cách mạng nhằm đưa ánh sáng văn minh đến cho nhân dân lao động. Trong Hội này có một số kiến trúc sư và sinh viên kiến trúc Trường cao đắng Mĩ thuật Đông Dương. Họ đã thiết kế và xây dựng khu “Nhà Ánh sáng” cho nhân dân lao động, đã sử dụng tre nứa lá tạo nên những ngôi nhà ở tiện nghi, vệ sinh, tiết kiệm và văn minh. Trụ sở cơ quan Hội Ánh sáng ở Phúc Xá có hội trường, câu lạc bộ v.v… Sau này, trong kháng chiến chống Pháp, ở chiến khu Việt Bắc các kiến trúc sư đó đã dùng tre nứa lá làm những hội trường lớn với nhiều sáng tạo về kết cấu, tạo nên các khẩu độ lớn như Hội trường họp Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 2; dẫn nước suối theo máng tre, vầu về nơi ăn ở của các đại biểu dự Đại hội, tạo nên vòi nước rất văn minh. Nhà Bộ Tư pháp ở Thái Nguyên bằng tre nứa là một công trình đẹp. Các nhà Đại sứ quán Liên Xô và Trung Quốc ở Đại Từ (Thái Nguyên) bên bờ suối cũng rất khang trang.
Tóm lại, tuy hoàn cảnh kháng chiến đầy gian khổ và thiếu thốn, ở chiến khu rừng sâu và ở nông thôn, kiến trúc nước ta không hề nghèo nàn về nội dung và hình thức mà trái lại, các kiến trúc sư nước ta đã tạo nên một “Thời kì tre nứa” đầy sáng tạo, ngoạn mục và văn minh, đáp ứng được nhu cầu của cuộc kháng chiến.
Thời kì gỗ
Sau Hiệp nghị Genève 1954, Chính phủ ta về tiếp quản thủ đỏ Hà Nội và một nửa nước bước vào kiến thiết. Đê nhanh chóng có những công trình kiến trúc đáp ứng ngay cho nhiệm vụ cấp bách, các kiến trúc sư từ chiến khu trở về đã sử dụng gỗ. Lễ đài và Đài liệt sĩ được dựng lên trên quảng trường Ba Đình để phục vụ buổi lẻ chào mừng Chính phú về Thủ đô là những công trình đẹp, trang nghiêm, đậm đà tính chất dân tộc, đến nay tuy không còn nữa, nhưng hình ảnh sẽ còn lưu mãi trong tâm trí những người dân Hà Nội đã từng có mặt trong buổi lễ lịch sử đó. Nhà hát Nhân dân tại trung tâm Thủ đỏ là một công trình công cộng lớn bằng gỗ thoả mãn một thời gian dài nhu cầu xem biểu diễn văn nghệ và hội họp lớn của nhân dân Thủ đô. Hệ thống chỗ ngồi cho hàng vạn khán giả được thiết kế hợp lí đê ai cũng dược nhìn rõ sân khấu với hệ kết cấu gỗ chắc chắn và mĩ quan, cũng là một thành công của kiến trúc thời kì này. Nhiểu khu nhà ở bằng gỗ được mọc lên để thoả mãn nhu cầu cấp bách của công nhân viên chức các cơ quan trung ương và Hà Nội như khu nhà gỗ ở Bờ sông. Đó là những dãy nhà hai tầng bằng gỗ, lọp ngói, có các buồng ớ tập thể và các buồng ở cho gia đình. Khu phụ tập trung với dãy nhà tắm – giặt công cộng.

Những chặng đường phát triển nghệ thuật kiến trúc việt nam 50 năm qua (P1) 1

Hội trường Đảng Nguyễn Ái Quốc

Thời kì gạch
Bước vào những năm 60 – 70 một phong cách kiến trúc khác xuất hiện và lan truyền khắp các tỉnh thành miền Bắc, dựa trên cơ sở kết cấu chịu lực chính là gạch. Thời kì này khác hẳn kiến trúc hai thời kì (tre nứa và gỗ) trước đây. Hai thời kì trước kiến trúc mang tính chất tạm thời. Thời kì gạch, kiến trúc mang phong cách ổn định. Cuối những năm 50, một công trình lớn được khởi công xây dựng tại Hà Nội – đó là Trụ sớ Bộ Kiến trúc (KTS. Nguyền Ngọc Chân). Sau đó là khu Trường Đáng Nguyễn Ái Quốc cũng do KTS. Nguyễn Ngọc Chân thiết kế. Hai công trình này có ảnh hướng rất lớn đến kiến trúc miền Bắc thời bấy giờ. Rồi đến Học viện Thuý lợi đồ sộ và nổi bật hơn là toà Trụ sở Tổng cục Thống kê đều của KTS. Đoàn Văn Minh.

Những chặng đường phát triển nghệ thuật kiến trúc việt nam 50 năm qua (P1) 1

 

 

Related posts

Scroll Up