Kiến trúc 

Những biến đổi trong quy hoạch trung tâm hành chính (P2)

 Trung tâm hành chính – chính trị khu vực Hoàng Thành
Năm 1873, sau khi chiếm đóng thành Hà Nội, người Pháp đà chiếm dụng các công trình còn lại trong hoàng thành cũ, chọn Trường Thi là nơi đóng quân luyện tập quân sự. Thành Hà Nội chuyển đổi vai trò từ trung tâm quyền lực phong kiến ở miền Bắc (từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 18) sang chức năng quân sự. Tuy nhiên sự có mặt của người Pháp vẫn ờ mức độ thấp, còn tản mát.
Trong khoảng gần một chục năm từ 1873 đến 1882, không gian của khu vực thành cổ Hoàng Thành không có nhiều thay đổi. Bản đồ Hoàng Thành vào năm 1873 chỉ ra cho chúng ta thấy khu thành cổ có sơ đồ hình vuông, với những đường vuông góc chủ yếu là của các công sự. Phía Bắc của Hoàng Thành giáp với hồ Trúc Bạch, phía Đông giáp với các khu phố cổ của 36 phố phường xưa, phía Tây và Nam là hệ thống làng mạc, ruộng đồng, hồ nước,… Từ những năm 1880, hoạt động xây dựng của thực dân Pháp tại khu vực thành cổ Hoàng Thành được tăng cường với các mục tiêu rõ ràng là phục vụ chính cho mục đích quân sự. Năm 1882 quân đội Pháp chiếm hẳn vị trí của cung vua cũ, phá hủy đền đài, lấp ao hồ, xây dựng các trại lính, bệnh viện,… Điện Kính Thiên cũng bị phá dỡ vào năm 1886 cùng với rất nhiều các công trình kiến trúc khác có giá trị thời phong kiến của thành phố Hà Nội, chi còn lại cột cờ xây dựng vào năm 1812 được giữ lại để phục vụ cho mục đích liên lạc quàn sự. Như vậy là cho đến năm 1 890, khu vực thành cổ Hoàng Thành với chức năng quân sự là chính, chủ yếu chỉ biến đổi không gian bên trong còn hệ thống tường hào bao quanh hầu như vẫn dược giữ nguyên.
Bắt đầu từ năm 1888 với mục tiêu xây dựng khu vực Hoàng Thành trở thành trung tâm hành chính – chính trị mới: cơ quan đầu não – bộ máy cai trị toàn Đông Dương của thực dân Pháp, vì vậy người Pháp đã tiến hành xây dụng mở rộng về phía Tây khu vực này. Trong nhũng năm từ 1894 đến 1897 phần còn lại của khu vực Hoàng Thành bị phá bó nốt, đó là những bức tường thành cổ, chi để lại cổng chính Bắc với nhiều vết đạn ở cổng thành. Nhìn trên bàn đồ 1898 và 1902, tuyến đường chéo Puyginier (phố Diện Biên Phủ ngày nay) tiếp nối đường Tràng Thi đã được hình thành và kéo dài tới quảng trường tròn Puginier, nơi có công trình Dinh Toàn quyền (nay là Phủ Chú tịch) vừa mới xây dựng xong trong thời gian này.

Những biến đổi trong quy hoạch trung tâm hành chính (P2) 1

Hình 2.13. Biến đối quy hoạch và không gian kiến trúc khu trung tâm hành chính – chính trị khu vực Hoàng Thành

Nửa phía Đông dành cho các công trình quân sự còn nừa phía Tây dành để xây dựng các cụm công trình nam xen kẽ giữa những đường phố mới kéo dài cho tới tận vườn Bách thảo. Như vậy, sau khi hệ thống các tường thành bị phá bỏ hết, thì không gian của khu vực cổ Hoàng Thành đã mở rộng khá nhiều về phía Tây. Các công trình quân sự của bộ máy cai trị thực dân Pháp ở giai đoạn trước đó đã được cải tạo hoặc bị phá bỏ để lấy mặt bằng cho mục tiêu quy hoạch đô thị, chức năng ở và hành chính – chính trị đã dần dần thay thế chức năng quân sự.
Giai đoạn từ năm 1920 đến năm 1945, chính quyền cai trị cố gắng hoàn thiện các khu nhà ở của người Pháp trên khu vực Hoàng Thành xung quanh phủ toàn quyền. Khu vực này được quy hoạch chi tiết với một hệ thống kẻ ô vuông kết hợp với các đường chéo, tạo nên một hệ thống quảng trường hình học. Với các nguyên tắc tạo hình, tạo trục và tạo ra các công trình điểm nhấn, khu nhà ở đã đạt được các yêu cầu về thẩm mỹ, về chất lượng và tiện nghi của môi trường ở có thể được coi là cao nhất tại Thủ đô Hà Nội lúc bấy giờ.

Xem thêm: Bán nhà nhanh chóng. Dễ dàng. Đăng tin của bạn tại Bán nhà Hải Phòng

Related posts