nha o theo phong cach kien truc đong duong 53e981b91fde2 - Nhà ở theo phong cách kiến trúc Đông DươngKiến trúc 

Nhà ở theo phong cách kiến trúc Đông Dương

Sau những thành công vang dội của các công trình công cộng phong cách kiên trúc Đông Dương được xây dựng trong những năm 1920 – 1930, tới cuối thập kỷ 1930 của thế kỷ 20, nhiều nhà ở theo phong cách này đã bắt đầu được thiết kế và xây dựng ở Hà Nội.
* Đầu tiên phải kể đến ngôi nhà ở dành cho sĩ quan Pháp trên phố Maréchal Joffre (nay là Toà soạn báo Văn nghệ Quân đội – 4 Lý Nam Đế) do kiến trúc sư Arthur Kruze thiết kế và được thi công năm 1939.
Ngôi nhà được xây dựng trên một mảnh đất khá hẹp và chạy dài theo tuyến phô nên tác giả đă bố cục mặt bàng theo hình chữ nhật đơn giản, sảnh và hai đầu hồi có nhô ra đôi chút.
Hình khối không gian và chi tiết công trình được nghiên cứu rất công phu theo hướng bản địa hoá. Trước lối vào là tiền sảnh với hai cột tròn màu đỏ đỡ một mái nhỏ lợp ngói ống, trên là khối thang nhô hẳn ra phía trước được trang trí cầu kỳ bàng các mảng tường hoa văn hình chữ “triện” cùng hệ mái uốn cong phía trên tạo điểm nhấn cho công trình (hình 4.12).
Điều đáng chú ý nhất ở ngôi nhà này là cách xừ lý bộ mái theo hình thức dân tộc. Bộ mái của ngôi nhà gồm mái chính, mái che hàng hiên phía trước, mái tiền sảnh và mái che các cửa sổ phía sau nhà. Các mái đều có bộ vươn ra khá lớn so với mặt nhà nên có khả năng che nắng và chống mưa hắt rất tốt. Mái dược đỡ bởi các côngxon gồ, các góc mái uốn cong lên phía trên tạo thành đầu đao theo hình thức mái thuần Việt. Các góc 
mái và đầu nóc đều được trang trí bàng các gờ chữ “triện”, mái nhó che ống khói cũng đưực xử lý phù hợp dường nét của mái chính.Cửa sổ có hai loại, cửa phòng ngủ, cửa hành lang hình chữ nhật mở rộng và có hai lớp cửa kính – chớp, cửa khu vệ sinh hình tròn và chỉ có một lóp kính. Các cửa đều được đóng khung bởi một gờ rộng quét vôi trắng, phía trên có mái hắt chống mưa nắng.

Nhà ở theo phong cách kiến trúc Đông Dương 1

Hệ thống máng thoát nước mưa nằm ngang mái ở vị trí nóc tường ngoài cũng là nét độc đáo của công trình này. Máng đón nước mưa từ nóc mái đến phía trên tường ngoài và được thoát theo các ống đứng, khoảng mái vươn ra khỏi tường ngoài thì lượng nước mưa không lớn và được để chảy tự do xuống dưới. Giải pháp này tránh được việc phải cấu tạo máng tôn quanh mái, vừa thiếu tính thầm mỹ vừa khó khăn khi giải quyết ở vị trí các góc mái uốn cong.
Có thể nói ngôi nhà số 4 Lý Nam Đe là một thành công của A. Kruze theo hướng kết họp các thành phần và hình thức kiến trúc Phương Đông vào một công trình nhà ở có dây chuyền công năng theo kiểu Phương Tây. Ngôi nhà có tỷ lệ hài hoà, các bộ phận và chi tiết trang trí kiểu Á Đông dược sử dụng một cách có cân nhắc, kết họp với vườn cây xanh được xử lý có ý đồ đã tạo ra một công trình kiến trúc nhà ở tuy nhở nhưng rất đẹp.
* Câu lạc bộ Tltuỷ quân (nay là trụ sở Tống cục Thế dục Thế thao) cũng do kiến trúc sư A. Kruze thiết kế được xây dựng trong hai năm 1939-1940 trên đại lộ Felix Fauré (phố Trần Phú) nằm ở phía Nam Thành cổ bấy giờ đã trở thành doanh trại của quân đội Pháp ở Hà Nội.
Công trình được chia thành ba khối gồm hai khối ngủ đặt đối xứng qua khối sinh hoạt công cộng. Khối ngủ thực chất là một ngôi nhà ớ hai tầng được bố trí 16 phòng ngủ
cho sĩ quan độc thân lưu trú, có giải pháp mặt bằng không gian tương tự nhà 4 Lý Nam Đe. Khối sinh hoạt công cộng một tầng bao gồm một sảnh lớn dành cho các hoạt động đông người như hội họp, liên hoan, khiêu vũ,…bên cạnh có một quầy bar, phía sau là các phòng ăn, bếp và phòng phục vụ.
Xét về phương diện mặt bằng không gian thỉ đây là một công trình lưu trú hiện đại Phương Tây bao gồm đầy đủ các khối ngủ và sinh hoạt công cộng. Các phòng ngủ cá nhân rất tiện nghi với các thiết bị sưởi, vệ sinh riêng biệt. Khu sinh hoạt công cộng cũng gồm đầy đủ các không gian cho việc ăn uống, giải trí, giao tiếp.
Xét về các giải pháp kiến trúc mặt đứng thì toàn bộ công trình lại mang tính chất Á Đông được nhấn mạnh bởi hệ mái cong. Hệ mái nhìn từ mặt chính tạo cảm giác công trình được chia thành 3 khối rõ rệt với các độ cao và cách xử lý khác nhau nhưng vẫn đồng nhất nhờ nhịp điệu hài hoà. Hai khối nhà ngủ là hệ bốn mái, các góc mái uốn cong lên có đầu đao kiểu thuần Việt, bốn góc mái và hai đầu nóc được trang trí bởi các gờ chữ “triện”. Mái khu sinh hoạt công cộng như một cầu nối giữa hai khối ngủ, ở đây có một mái bát giác nhấn phía bên phải nhầm phá vỡ thế đối xứng đơn điệu (hình 4.13). Mái ngói còn lan toả trên các khu phục vụ, phía trên các cửa sổ, trên các ông khói, tường rào, tạo ra một hệ thống mái đồng nhất và hài hoà cho toàn bộ công trình.
Các bộ phận và chi tiết trang trí kiểu Á Đông cũng được tác giả lưu tâm đúng mức. Phía trước nhà hiên rộng được nôi với sân trước bởi các bậc tam câp, một sô mảng 
tường không cột xây gạch trần. Các chi tiết trang trí lan can, cửa sổ, côngxon đỡ mái đều mang hình thức Phương Đông.
Câu lạc bộ Thuỷ quân có thể coi là thành công lớn nhât của A. Kruze trong việc thê hiện vẻ kiến trúc bản địa ở Hà Nội trên một chù thể kiến trúc nhà ở mang tính công năng hiện đại kiểu Phương Tây thời bấy giờ.
A. Kruze còn là tác giả của các biệt thự số 16 và 73 Lý Nam Đế, số 1 Ngọc Hà có cùng phong cách hai ngôi nhà kê trên.
Tuy nhiên tới ngôi biệt thự của bác sĩ Phùng Ngọc Tuệ xây dựng đầu những năm 1940 (18 Phan Bội Châu) thì phong cách kiến trúc đã có nhiều thay đổi. Các mái uốn cong đã trở thành mái phảng, sênô bêtông cốt thép vươn rộng đón nước mưa, các chi tiết trang trí vẫn mang mầu sắc Á Đông nhưng được cách điệu nhiều nên ngôi nhà trông có dáng vẻ khoẻ khoan và hiện đại hơn.
* Một biệt thự phong cách kiến trúc Đông Dương rốt đáng lưu ý là ngôi nhà số 65 Nguyễn Thái Học, không rõ tác giả thiết kế. Đây là một biệt thự ba tầng, mồi tầng có 4 phòng. Các phòng ở đều rất rộng, có lò sưởi, trên tầng 2 và 3 có bancông nhìn ra mặt phố. Bố cục hình khối phi đối xứng kết hợp với bộ mái ngói nhiều lớp trên các tầng làm cho ngôi nhà trở nên rất sinh động. Các họa tiết chữ “triện” được đáp trên các góc mái và dầu nóc, các họa tiết này còn trở thành một trong những yếu tố phân vị theo phương đứng. Lồng cầu thang được che bàng tường hoa hình lục giác cũng là một yếu tố làm tăng màu sắc dân tộc cho ngôi nhà. Biệt thự này còn nối tiếng vì từng là nơi ở cùa các văn nghệ sĩ hàng đầu Việt Nam sau năm 1954.

Nhà ở phong cách kiến trúc Đông Dương những năm 1930 – 1940 đã đạt được những thành tựu lớn về mặt hình thức kiến trúc dân tộc, sự hài hoà với cảnh quan thiên nhiên và đặc biệt là tính thích dụng trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, đă góp phàn đáng kể vào bộ mặt kiến trúc Hà Nội thời Pháp thuộc và vẫn còn giá trị cho đến ngày hôm nay, xứng dáng đề chúng ta học tập, nghiên cứu cũng như dưa ra các giải pháp báo tồn, tôn tạo.

Related posts

Scroll Up