Kiến trúc 

Người Hà Nội ở làng kiến trúc phong cảnh Võng Thị

Nhà cao tầng ở Hà Nội là biểu hiện của đô thị có nền kinh tế phát triển cũng giống như nhà chọc trời là biểu hiện của văn minh nhàn loại. Nhưng phần lớn người dân lại không thích sống trong những ngôi nhà cao tầng, họ muốn sống trong những ngôi nhà ít tầng, quanh họ là cây cỏ hoa, là thiên nhiên. Ở châu Âu, ngay từ thế kỷ XVIII khi mà các đô thị chưa trở thành khổng lồ và xô bồ như ngày nay người ta đã tha thiết quay về với thiên nhiên. Học thuyết “trở lại trạng thái thiên nhiên thuần khiết” của đại vãn hào Jean Jacques Rousseau đã lôi cuốn con người đô thị về sống với thiên nhiên. Sang thế kỷ XIX và XX các nhà lý luận đô thị đã đưa ra nhiều học thuyết về đô thị đê sửa chữa những khuyết điểm mà thành phố đã nảy sinh nhất là những thành phố lớn. Mô hình “Thành phố vườn” của Ebenezer Howard ra đời đã được chào đón nồng nhiệt; kiến trúc sư Frank Lloyd Wright một kiến trúc sư Mỹ nổi tiếng, một người cực kỳ chán ghét các thành phố đã đề ra lý thuyết “Thành phố thôn dã”. Ngay Le Corbusier khi đưa ra đề án “Thành phố 3 triệu dân”, đề án “Thành phố xán lạn” cũng đã giành cho tỷ lệ diện tích cây xanh trong thành phố ít nhất là 85%. Người dân đô thị khao khát sống gần gũi với thiên nhiên. Ở nước ta vấn đề này cũng được nghiên cứu một cách nghiêm túc trong chương trình khoa học công nghệ cấp Nhà nước: “Nâng cao hiệu quả quản lý và xây dựng đô thị” trong đó có đề tài: “Tổ chức quản lý môi trường cảnh quan đô thị”. Đề tài lý thuyết đã được minh họa bằng hai công trình thực nghiệm là “Trà Hoa Viên” và “Làng Kiến trúc phong cảnh”.
Thủ đô Hà Nội đang ngày càng bị bê tông hóa, khỏ cứng, bụi bặm và ô nhiễm. Đề tài có mục tiêu tạo bầu không khí tươi mát cho thành phố, lấy lại màu xanh của lá cây cho các khu dân cư. Hà Nội là một thành phố có đặc điểm là có những ngôi làng còn tồn tại bên cạnh những dãy phố. Những ngôi làng này đang dần dần mất đi, hồ ao bị lấp để xây nhà nhiều tầng, cây cối vườn tược cũng đang dần biến mất, các dãy phố mọc lên. Vì thế rất cần giữ khoảng xanh ít ỏi đó để tạo thành những khu ở hiện dại nhưng tràn ngập cây xanh góp phần tạo nên một lá phổi cho thành phố nhằm lấy lại sự cân bằng với những khu phô bê tông khô khan và buồn tẻ.
Một ngôi làng Việt Nam kiểu mới nhưng vẫn giữ những truyền thống tốt đẹp như “tình làng nghĩa xóm”, “tối lửa tắt đèn có nhau” với những yếu tố cần thiết như hồ ao, sông ngòi, đình chùa, chợ búa là chủ đề của dự án. Mảnh đất được chủ nhiệm đề tài chọn là khoảng trên nãm ngàn mét vuông tại làng Võng Thị phường Bưởi quận Tây Hồ. Khu đất này gần Hồ Tây, cạnh Làng Kiến trúc phong cảnh là Chùa Võng Thị, Đình Võng Thị sát bên Hồ Tây. Làng Kiến trúc phong cảnh cách chợ Bưởi khoảng dăm trăm mét. Như vậy khu đất chọn đã có đủ các yếu tố cần thiết điển hình cho một làng Việt Nam. Làng có 24 ngôi nhà ở biệt lập, mỗi nhà có khuôn viên trung bình 160m2, diện tích xây dựng nhà là 80m2, nhà xây hai tầng lợp mái ngói. Trong làng có nhiều loại vườn như “vườn trung tâm” bao gồm vườn tùng và nhà sinh hoạt chung của làng, “vườn dạo” đi khắp làng trong bóng cây râm mát, “vườn triển lãm” giới thiệu nhiều loại cây cảnh dùng trong nhà, ngoài hiên và ngoài vườn.
Việc xây dựng thực nghiệm Làng Kiến trúc phong cảnh là công sức của chủ nhiệm để tài và tập thể các thành viên tự nguyện tham gia dự án, tự đóng góp tiền để thực hiện dự án được sinh sống trong làng, và chấp nhận thi hành nội quy của làng (coi như một hương ước) để bảo đảm việc thực hiện cả hai giai đoạn của dự án (giai đoạn xây dựng 5 năm và giai đoạn thực nghiệm quản lý trong 5 năm tiếp theo).
Mọi việc làm của làng đểu được bàn bạc dân chủ từ việc tổ chức hội nghị đền bù đất, làm lễ động thổ đến hội nghị nhận phần đất để xây dựng nhà mình theo thể thức bốc thăm. Việc xây dựng Làng Kiến trúc phong cảnh được chia thành nhiều đội thi công thống nhất đặt dưới sự chỉ đạo của chủ nhiệm dự án. Những người dân Làng Kiến trúc phong cảnh đã cùng nhau xây dựng làng trong đó có ngôi nhà của mình theo đúng dự án. Họ là những trí thức ở Hà Nội, hầu hết là các nhà khoa học, các kỹ sư, các nhà giáo. Trong 24 gia đình ở Làng Kiến trúc phong cảnh có đến 14 người là tiến sĩ, giáo sư và phó giáo sư.

Người Hà Nội ở làng kiến trúc phong cảnh Võng Thị 1

Việc xây dựng 24 ngôi nhà bằng kinh phí của từng gia đình nhưng phải tuân thủ các yêu cầu của dự án cũng là một khó khăn không nhỏ. Ai cũng
muốn ngôi nhà được xây theo ý mình, vì thế nếu để tự do thì sẽ có những ngôi nhà cao thấp to nho’khac nhau hoặc xây dựng kín cả khuôn viên 160m2 cháng còn đâu mỗi nhà một mảnh vườn con và phong cách kiến trúc cũng sẽ có thể bị lai tạp. Như vậy sẽ không thực hiện được ý định về một ngôi làng Việt Nam hiện đại nằm trong cây xanh như mọi người mong muốn.
Khó như vậy nhưng cũng vượt qua, Làng Kiến trúc phong cánh đã hình thành, các gia dinh đã đến ở. Có thời gian việc triển khai dự án đã gặp trắc trớ do sự hiếu lầm về một số thủ tục sử dụng đất mà tòa án đã phái can thiệp. Nhưng rồi mọi khó khăn cũng qua đi và dự án đã tiếp tục phát triển đê ngày nay ta có một mô hình nhà ở kiểu “Làng Kiến trúc phong cảnh” thực hiện đúng ý tướng một ngôi làng Việt Nam kiểu mới trong đó các gia đình sống trong tình thân ái, tạo nên một kiểu cộng đồng mới của con người Hà Nội à thời hiện dụi. Đến nay đã có những đám cưới tổ chức ngay trong làng, những cuộc họp long trọng như khánh thành Vườn triển lãm… Cây cối và hoa cỏ trong Làng Kiến trúc phong cảnh nay đã lên rất đẹp. Thường xuyên các vườn trong làng được công nhàn của Trung tâm Kiến trúc phong cảnh chăm sóc, đường làng sạch sẽ phong quang. Những ngày cuối tuần các gia đình trở nên nhộn nhịp, đông đúc vì con cháu các nơi đến thăm cha mẹ ông bà, đường làng thơm nức mùi hoa lan, hoa cau và đầy ắp tiếng trẻ em vui đùa.

Related posts