kien truc nha cong cong phong cach art deco p1 53e981b094aa5 - Kiến trúc nhà công cộng phong cách  Art Deco (P1)Kiến trúc 

Kiến trúc nhà công cộng phong cách Art Deco (P1)

Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ 2 của người Pháp được tiến hành tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp lớn của Pháp cùng một số doanh nghiệp nhỏ cùa người Hoa, người Việt đầu tư xây dựng trụ sở giao dịch, nhà máy, xí nghiệp ở Hà Nội. số lượng người Pháp tới đây làm việc ngày càng nhiều nên một số trường học, bệnh viện, công trình dịch vụ cũng được xây thêm.
Trong những năm 1920-1945, rất nhiều công trình công cộng lớn theo phong cách kiến trúc Art Deco được xây dựng ở Hà Nội: nhà in IDEO, trụ sở công ty AVIAT, trụ sở Quĩ tín dụng bất động sản (Credit Fonder), chi nhánh Ngân hàng Đông Dương, trụ sở Phòng Thương mại (Chambre du Commerce), nhà thương René Robin, nhà hàng Godard,…
• Nhà in IDEO:
Năm 1907, nhà máy in IDEO bắt đầu được xây dựng, ban đầu đó chỉ là một xưởng in một tầng trên phố Paul Bert (phố Tràng Tiền ngày nay), đến năm 1929 một toà nhà sáu tầng được xây dựng ở vị trí phía ngoài xưởng in giáp mặt phố, tới lúc này công năng của một nhà máy in mới hoàn chỉnh. Tầng 1 là xưởng đặt máy móc và kho giấy với mặt bàng được trải rộng về phía sau toà nhà, các tầng trên bố trí các phân xưởng phù trợ như sắp chữ, sửa bản in và bộ phận hành chính.
Toà nhà chính của nhà in IDEO là một tác phẩm kiến trúc hiện đại đầy ấn tượng thời bấy giờ. Nhà bố cục kiểu đăng đối với khối giữa cao 6 tầng, hai bên là hai khối nhà cao 5 tầng. Tầng 1 bao gồm sảnh chính, lối tiếp cận cho xe ra vào, toàn bộ không gian còn lại mở rộng và tạo ra một không gian liên tục với khu xưởng đặt ở phía sau toà nhà.
Mặt chính công trình được tổ hợp từ ba khối hình chữ nhật, khối trung tâm được nhấn mạnh không chỉ bởi độ cao mà còn bởi cách phân vị mạnh mẽ bằng những hàng cột giả được trang trí nhẹ nhàng cùng các cừa sổ mở rộng. Hai khối bên thấp hơn khối trung tâm tương đương một tầng nhà đồng thời có phương cách tổ hợp nhấn mạnh phương đứng tạo sự khác biệt giữa các khối nhà. Cửa kính chiếm diện tích chủ đạo trên mặt đứng được phân vị theo phương ngang ở khối trung tâm và theo phương đứng ở hai khối phụ, đặc biệt các cửa sổ ở tầng 6 được cách điệu thành hình bát giác cùng các mái nhô ra phía trước tạo sự kết thúc mạch lạc cho toà nhà.
Tuy nhiên có thể vì đây là công trình công cộng đầu tiên mang phong cách kiến trúc Art Deco được xây dựng ở Hà Nội nên những giải pháp thích ứng khí hậu nhiệt đới chưa được chú trọng đầy đủ, các cửa số kính mở rộng nhưng không được bố trí ôvăng che nắng, cũng không thấy các giải pháp thông gió, cách nhiệt đặc biệt nào được đưa vào công trình.
Với chiều cao 6 tầng, toàn nhà IDEO được coi là công trình kiến trúc cao nhất Hà Nội thời Pháp thuộc, kỷ lục này còn được giữ tới tận thập kỷ 1990 khi khách sạn Hà Nội cao 11 tầng đi vào hoạt động.

Kiến trúc nhà công cộng phong cách  Art Deco (P1) 1

. Trung tâm Văn hỏa Pháp (trước kia là nhà in 1DEO)

• Trụ sở chi nhánh Ngân hàng Đông Dương:
Trụ sở chi nhánh Ngân hàng Đông Dương ở Hà Nội được đặt ở vị trí rất đắc địa, nằm án ngừ đồng thời cũng là điểm kết thúc trục vườn hoa Paul Bert đặt vuông góc với hồ Hoàn Kiếm. Thiết kế ban đầu do kiến trúc sư Felix Dumail hoàn thành năm 1928 theo phong cách Tân cổ Điển để có được sự hoà hợp với phong cách kiến trúc các toà nhà nằm 2 phía của trục quy hoạch này như Toà Thị chính, Kho bạc, Bưu điện, Phủ Thống Sứ . Tuy nhiên đến khi xây dựng vào đầu những năm 1930 thì hình thức kiến trúc công trình đă được kiến trúc sư Georger Trouvé thiết kế lại theo phong cách Art Deco.
Cấu trúc của toà nhà gồm 3 tầng: Tầng trệt xây tường rất dày, cửa sô mở nhỏ là nơi bố trí các kho tiền, kim loại quý và các phòng phục vụ. Tầng một là không gian giao dịch thông tầng ở khu trung tâm với các vòm bằng bêtông cốt thép lắp kính ở trên mái , phía trước bố trí một số phòng làm việc tạo ra tầng 2. Trên tầng 3 gồm các phòng làm việc được bố trí ở ba phía bao lấy khối trung tâm. cấu trúc nêu trên cho thấy công trình được thiết kế theo mô hình chủ đạo của các ngân hàng ở nước Pháp thời bấy giờ.
Ngôn ngữ kiến trúc chủ đạo của công trình là khối hộp hình học đơn giản với những ô cửa mạch lạc theo chiều đứng. Chính sảnh là một khối hình bán trụ được trang trí bàng các mảng tường hoa có tác dụng lấy ánh sáng tự nhiên, phía trên là các hình tròn có bán kính nhỏ dần thực chất để che một mái vòm có các lỗ kính lấy sáng được tổ chức theo hình tròn và hình tia rất thú vị. Toàn bộ hệ thống cửa sổ kính dược bổ trí lùi lại so với mặt tường để tránh ánh nắng chói chang vùng nhiệt đới. bên ngoài cửa kính có bố trí một hệ thống cửa cuốn gỗ di dộng dể che nắng khi cần thiết nhưng khi cuốn lên thì ánh sáng tràn vào nhà qua các tấm kính lớn kết hợp với ánh sáng từ các vòm trần tạo ra một không gian giao dịch ngập tràn ánh sáng tự nhiên.
Dù thiết kế theo phong cách Art Deco điển hình, kiến trúc sư G. Trouvé cũng mang một phần thần thái của kiến trúc nhiệt đới Việt Nam vào toà nhà khi xử lý bộ mái đua rất rộng, phía dưới là một loạt các họa tiết trang trí mô phỏng các họa tiết Việt cổ. Hệ thống tường hoa trang trí và che nắng ở chính sảnh cũng như hệ thống cửa cuốn che nắng là một biểu hiện sáng tạo của tác giả khi đặt một công trình Art Deco vào điều kiện khí hậu nhiệt đới của Hà Nội.
Với tỷ lệ hình khối hài hoà, phong cách xử lý mặt đứng mạch lạc, không gian nội thất tràn đầy ánh sáng, lại được xây dựng ở một vị trí đắc địa, Trụ sở chi nhánh Ngân hàng Đông Dương được coi là công trình kiến trúc theo phong cách Art Deco hoàn hảo nhất ở Hà Nội.
• Quĩ tín dụng bất động sản:
Năm 1930, một công trình kiến trúc lớn trên đại lộ Francis Gamier (phố Đinh Tiên Hoàng ngày nay), trụ sở Quỹ tín dụng bất động sản cũng do KTS Georger Trouvé thiết kế được xây dựng. Đây là một công trình thương mại điển hình với mặt đứng bám theo 3 mặt phố, trong đó có hai trục thương mại lớn của Hà Nội lúc bấy giờ là phố Paul Bert (phố Tràng Tiền) và đại lộ Francis Gamier nối với đại lộ Đồng Khánh (phố Hàng Bài). Toà nhà gồm 3 tang: tang 1 được xây trên toàn bộ diện tích khu đất hình chữ nhật với hệ lưới cột bêtông cốt thép khấu độ tương đoi lớn cho phép sử dụng lùm nơi giao dịch với khách hùng. Hai tầng trên hình chữ u bám theo mặt phổ theo dạng nhà hành lang giữa kết hợp hành lang bên bố trí các phòng làm việc. Giao thông theo chiều đứng bao gồm cầu thang chính và thang máy nhìn ra đại lộ F. Gamier, ngoài ra còn có 2 cầu thang phụ ở cuối hai cánh nhà, trong đó ở phía phố Paul Bert ngoài cầu thang bộ còn có một thang máy nhỏ.
Kiến trúc toà nhà cũng thể hiện rất rõ vai trò công năng. Lối ra vào chính khu giao dịch tầng 1 dược đưa ra các ngã tư và ngã ba với sảnh đón rộng nhằm tăng cường khả nănư tiếp cận của khách hàng, các cửa kính rộng mở ra đường phố kết hợp với hệ thông cửa trời lắp kính dạng nan chớp cho các khu vực này luôn sáng sủa và thông thoáng, phía trên có mái che rộng tới gần mép vỉa hè đê khách hàng đi lại mà vân tránh được mưa nắng. Tầng 2 và tầng 3 là những cửa sổ lớn mở vào hành lang bên rộng l,5m cho phép các phòng làm việc phía trong với hệ thông cửa rộng mở có thể đón được ánh sáng tự nhiên và gió mát từ hồ Hoàn Kiếm thổi vào. Các cửa sổ này đều được trang trí với liều lượng vừa phải nhưng rất tinh tế theo truyền thống Art Deco. Trên các cửa đều có tấm che nắng di động có thể điều chỉnh khi bị nắng chiếu, đặc biệt với mặt đứng phía Tây nhìn ra hồ Gươm. Kết thúc mặt đứng là hàng ô văng rộng tới 1,5m có họa tiết trang trí phía dưới vừa tạo ra một sự kết thúc khoẻ khoắn vừa có ý nghĩa che nắng cho tường nhà. Trên mái là dàn hoa bêtông cốt thép chạy dài theo ba mặt phố tạo sự duyên dáng đồng thời mang tới khả năng che nắng cho mái. Sự hài hoà về mặt kiến trúc, tính khoẻ khoắn trong bố cục không gian, sự biến đổi mạnh về hình thức giữa các tầng, lại được đặt ở giữa trung tâm thương mại của thủ đô, có thể coi đây là công trinh nhà làm việc – thương mại điển hình nhất ở Hà Nội thời kỳ Pháp thuộc

 

Related posts

Scroll Up