Giới thiệu ba công trình của Kruze

Các công trình của kiến trúc sư Arthur Kruze xây dựng ở Hà Nội thể hiện rõ sự tìm tòi trong sáng tác của ông. Đặc biệt những công trình xây dựng gần nhau, một ở đường Trần Phú và 3 ớ đường Lý Nam Đế có hình thức khá giống nhau, nhìn bên ngoài một lần có thể nhận ra ngay là của cùng một tác giả. Những công trình này đã tồn tại gần nửa thế kỉ nhưng sử dụng vẫn rất tốt, đặc biệt hai công trình ở đường Trần Phú và ngôi nhà số 4 Lý Nam Đế.

Ngôi nhà ở góc phố Hoàng Hoa Thám và Ngọc Hà
Ngôi nhà này do Kruze thiết kế và xây dựng năm 1939 cho hầu tước Didelot, một người Pháp.
Ông đánh giá “Đây là thành công đầu tiên về sự thích nghi của kiến trúc việt nam vào một villa hiện đại mà một người châu Âu ở”. Ở đây, ông đã sử dụng mái ngói cong dân tộc Việt Nam cổ truyền mà ông cho là “việc sử dụng cái mái đó là lôgic và hợp lí nhất vì vươn ra thành ôvăng, nó giữ vai trò cái hiên cổ điển không làm tối các phòng ở tầng một”. Nhưng trong ngôi nhà này ông đã nhầm lẫn khi đưa một số chi tiết kiến trúc Trung Quốc vào, như tường rào uốn lượn, trên mặt tường phía bên trong có gắn những hoạ tiết Trung Quốc, hòn đá trong bê nước… vì ông vẫn quan niệm có một phong cách Hoa – Việt (Sino – Annamite)
Trong ngôi nhà này và các ngôi nhà khác do ông làm ở Hà Nội, ông đểu áp dụng cách đặt máng nước lẫn trong mái nhà mà ông gọi là “một ngón khéo”, dấu xênô vào trong mái trên ngọn tường cho phép dùng hình thức mái này mà vẫn đảm bảo thoát nước mưa”.
Câu lạc bộ Thuỷ quản ở đường Trần Phú (ngày nay công trình này được sử dụng làm trụ sở của Tổng cục TDTT). Đây là công trình phục vụ cho sĩ quan thuỷ quân Pháp đến giải trí ăn uống, nhảy… được xây dựng vào các năm 1939- 1940.
Công trình chia ra làm 3 khối rõ rệt: hai bên là toà biệt thự 2 tầng hoàn toàn đối xứng nhau, nối với nhau bằng một khối nhà một tầng ở giữa. Khối giữa không đối xứng mà có một chòi “bát giác” gắn vào phía bên phải đê phá cái thế đối xứng đơn điệu. Khối giữa là khu đại sảnh sử dụng cho sinh hoạt công cộng như ăn uống hội họp, khiêu vũ gồm 2 buồng lớn, buồng ngoài và buồng trong. Chòi bát giác chỉ là 1 góc đặc biệt của đại sảnh phía trước, có thể dùng làm bar. Hai toà biệt thự hai bên là khối ngủ bao gồm mỗi tầng 8 buồng, mỗi buồng diện tích 25m2 có khối vệ sinh và lò sưởi riêng. Hai buồng đầu hồi trên gác hai có sân trời.

Giới thiệu ba công trình của Kruze 1

Giới thiệu ba công trình của Kruze 1

Mặt bằng và phối cảnh công trình

Công trình Câu lạc bộ Thuỷ quân là một thê nghiệm về kiến trúc hiện đại mang tính chất dân tộc. Toàn bộ công trình là một tác phám của chú nghĩa Công năng, mặt đứng và hình khối kiến trúc phản ánh nội dung sử dụng bên trong một cách chân thực. Những cửa sổ lớn nằm ngang cũng là hình ảnh của kiến trúc hiện đại nhưng lại được che bằng một ôvãng là một mái dốc lợp ngói ống. Xen kẽ với những cửa sổ chữ nhật là các cửa sổ tròn, hình ảnh quen thuộc trong các đình chùa. Ông khói các lò sưởi hoà hợp với mái ngói ống một cách tự nhiên. Sự kết hợp này đúng mức và hài hoà không khiên cưỡng, có thể coi là một thành công; cũng chính vì vậy mà nó có ảnh hưởng không nhỏ đến những kiến trúc sư Việt Nam học trò của Kruze. Tuy nhiên ở công trình này chỉ là một thể nghiệm của việc vận dụng hình thức dân tộc vào nội dung kiến trúc hiện đại mà thôi.
Về hình thức dân tộc, cũng như Câu lạc bộ Thuỷ quân công trình này có mái cong, trên đầu các ống khói lò sưởi và các mái hắt trên cửa sổ cửa đi mở ra ngoài đều có mái cong. Ở các mái cong này đều có con sơn đơn giản kiểu Việt Nam (một hình thức của cái bẩy), có máng nước ở lưng chừng mái, vẫn những cửa sổ chữ nhật dài theo chiều ngang, những cửa sổ tròn và các chi tiết kiến trúc dân tộc như tàu đao, mây cuốn ở đầu các mái cong và hai đầu mặt nhà. Ở đây thêm 2 chi tiết dân tộc nữa là cột tròn ở lối vào và mảng tường hoa văn chữ triện. Trong nhà vẫn có những bộ phận kiến trúc giống như Câu lạc bộ Thuỷ quân như tủ tường, lò sưởi, khu^ệ»sinh cho từng buồng ngủ.

Giới thiệu ba công trình của Kruze 1

Phối cảnh và mặt bằng ngôi nhà sô’ 4 Lý Nam Đế

Ngôi nhà này nay được dùng làm trụ sở toà báo Văn nghệ quân đội, chức năng thay đổi nhưng vẫn đáp ứng được yêu cầu mới. Nó cũng là một thể nghiệm của việc kết hợp hình thức dân tộc vào một công trình kiến trúc hiện đại.

Việc hướng vào tính chất dân tộc đã nâng cao lòng yêu nước và lòng quý trọng di sản của cha ông trong học sinh trường Mĩ thuật. Các kiến trúc sư Việt Nam được đào tạo ớ đây sau khi ra trường đã thiết kế nhiều công trình theo xu hướng của Kruze: các biệt thự có mái cong, có ôvãng và nóc tường rào cũng là mái cong, có con sơn kiểu cái bẩy, có trần ớ mái ngoài tường và trần dưới các ôvãng, có cửa sổ ngang, cửa sổ tròn… ớ một số công trình họ đã đi sâu hơn vào các bố cục không gian dân tộc và ít có những chi tiết của Trung Quốc, Nhật Bản. Tuy nhiên những công trình này cũng mang ảnh hưởng rõ rệt của xu hướng tìm tòi tính chất dân tộc trong kiến trúc hiện đại do Kruze đưa ra.
Biệt thự của Didelot, Câu lạc bộ Thuỷ quân và nhà sô’ 4 Lý Nam Đế cũng như một vài công trình khác của kiến trúc sư Arthur Kruze làm ở Việt Nam đã góp một tiếng nói vào kiến trúc hiện đại Việt Nam, đánh dấu một xu hướng tìm tòi hướng về nghệ thuật dân tộc đáng để ta nghiên cứu.

 

Related posts

Scroll Up