bauhaus tu nam 1926 tro ve sau 53e975ec128b4 - Bauhaus  từ năm 1926 trở về sau.Kiến trúc 

Bauhaus từ năm 1926 trở về sau.

Bauhaus ở Dessau (1928 – 1930)
Người kế nghiệp Gropius là Hannes Mayer, giáo viên dạy môn kiến trúc của Bauhaus. Mayer xuất thân là một thợ nề học việc, sau theo quy hoạch đô thị ở Berlin, sang Anh nghiên cứu thêm về kiến trúc và quy hoạch. Ông là một đảng viên cộng sản có tham gia phong trào nghiệp đoàn. Sau khi giữ trách nhiệm giám đốc trường Bauhaus, Mayer cố gắng tiếp tục thực hiện chủ trương “Dân chủ hóa nghệ thuật thực dụng” đồng thời cải thiện mối quan hệ với các tổ chức xây dựng hàng loạt. Ong đã hầu như thành công trong hai công việc này. Song tình hình chính trị chung toàn quốc ngày một xấu đi, ảnh hưởng phản động của phong trào Quốc xã ngày một tăng lên. Các hoạt động của Mayer bị chính quyền thành phố hắt hủi, xung đột với chính quyền, Mayer bị bãi chức vào năm 1930 với tội: Đã đưa tư tướng Bolshevik vào nhà trường. Ong cùng một số học sinh sang Liên Xô và trở thành kiến trúc sư trướng của Uỷ ban Kiến trúc các trường Cao đảng và kỹ thuật Liên Xô.
Bauhaus từ 1930 đến 1933
Chính quyển Dessau lại yêu cầu Gropius ra làm hiệu trưởng, nhưng ông từ chối và giới thiệu một trong những giáo viên xuất sắc nhất của trường ra làm hiệu trướng, đó là Mies van der Rohe. Nhận nhiệm vụ trong hoàn cảnh khó khăn, Rohe cố gắng xoay xở, nhưng chủ nghĩa phát xít đe dọa cuộc sống của các học sinh một cách rõ rệt. Năm 1932 chính quyền ở Sacsony bị bọn Quốc xã chiếm. Hội đồng thành phố Dessau bỏ phiếu giải tán Trường Bauhaus. Rohe phải chuyến Bauhaus thành trường tư thục và dọn về Berlin ở trong một nhà máy đã ngừng hoạt động. Số học sinh chỉ còn 168 người, trong đó 33 là người nước ngoài. Bauhaus sống lay lắt đến ngày 20 tháng 7 năm 1933 thì ngừng hoạt động hẳn, chấm dứt 14 năm tồn tại, liên tục đấu tranh cho nền kiến trúc và nghệ thuật hiện đại. Ngôi trường Bauhaus ở Dessau bị lấy làm một trụ sở cơ quan phát xít.

Bauhaus  từ năm 1926 trở về sau. 1

Vài nhận định
Tư tưởng chủ đạo của Bauhaus là thống nhất nghệ thuật và kỹ thuật theo khẩu hiệu nổi tiếng “nghệ thuật và kĩ thuật là một sự thống nhất mới”. Trong nghệ thuật thì xóa bỏ ranh giới giữa mĩ thuật và mĩ thuật công nghiệp, biểu hiện ở việc thống nhất hai trường Mĩ thuật và trường Dạy nghề. Trong việc giảng dạy thì rất chú trọng thực hành kĩ thuật và sáng tác nghệ thuật. Xóa bỏ ranh giới giữa người thợ thú công và người nghệ sĩ, tất cả mọi nghệ sĩ đều là một thợ thủ công. Hội họa, điêu khắc, kiến trúc, mĩ thuật công nghiệp đều thống nhất hài hòa, lấy kiến trúc làm trung tâm, nhằm tạo nên một môi trường hoàn chỉnh bao quanh con người, phục vụ cho con người bằng những phương tiện tối tân nhất thừa hưởng ở tiến bộ khoa học kĩ thuật với giá thành rẻ nhất, kết quả của sản xuất công nghiệp hàng loạt. Với ý đồ đó thì công năng sử dụng của công trình được đưa lên hàng đầu, dây chuyền công năng phải được tôn trọng và minh bạch, cho nên với trường phái Bauhaus, Chủ nghĩa Công năng được đẩy lên một bước hoàn chỉnh hướng vào công nghiệp hóa, tiêu chuẩn hóa và điển hình hóa xây dựng nhằm đưa đến tay người dùng là quảng đại quần chúng những thành tựu của khoa học kĩ thuật và nghệ thuật hiện đại. Với chương trình rộng lớn như vậy, phương pháp làm việc của Bauhaus phải là làm việc tập thể, đó là cách làm việc theo nhóm mà Gropius gọi là team work. Ông mong muốn đối lập với cách làm việc ngẫu hứng tùy tiện mà mơ đến việc đưa nghệ sĩ vào các ê kíp sản xuất bên cạnh người kĩ sư, cạnh nhà khoa học và nhà thương mại.
Tư tưởng nghệ thuật tổng hòa là ước muốn có một nghệ thuật duy nhất, nghệ thuật của thế kỉ XX, hữu ích cho xây dựng. Ý kiến này không phải là hạ thấp nghệ thuật mà là khát vọng cao, muốn tất cả đều trở thành nghệ thuật. Nhưng đó là một mong muốn không tưởng, Bauhaus đã có ảo tưởng về sự toàn vẹn của nghệ thuật và của môi trường thẩm mĩ.
Từ khi chuyển về Dessau, Bauhaus ngả dần về hướng thực dụng, nhất là từ khi kinh phí ngày một eo hẹp thì Bauhaus đi tới đơn thuần thực dụng. Chủ nghĩa Công năng giờ đây đã bắt đầu đi những bước đầu tiên vào khía cạnh cực đoan. Dây chuyền công năng được nghiên cứu kĩ càng để chọn được phương án tối ưu về liên hệ sử dụng, đó là một tiến bộ, nhưng đến khi dây chuyền đó bị chia ra thành từng đoạn nhỏ gần như một động tác thì rõ ràng lí luận sản xuất dây chuyền của Taylor đã xâm nhập vào nhà trường. Công trình kiến trúc trở thành thứ yếu. Bauhaus dần biến thành phòng thí nghiệm những công trình thực nghiệm về công nghiệp và thương mại. Bauhaus đã làm nghèo môi trường thẩm mĩ với các hình hình học đơn giản, tư tướng này tác hại không nhỏ đến các thế hệ kiến trúc sư sau này và là một trong những điểm mà kiến trúc hiện đại phê phán là thiếu tính nhân bản. Các giáo viên là họa sĩ phản đối xu hướng đó. Trước hết Gropius va chạm với Itten, rồi liên tiếp các họa sĩ khác bỏ Bauhaus ra đi. Nagy rời Bauhaus nãm 1928, Schlemmer và Paul Klee năm 1929.
Những tư tướng dân chủ hóa nghệ thuật, mạnh dạn sáng tạo nghệ thuật kiến trúc dựa trên các thành tựu hiện đại khoa học kĩ thuật của Bauhaus, không nghi ngờ gì chịu một phần ảnh hưởng của chủ nghĩa Cấu tạo Xô viết. Thời gian tồn tại của Bauhaus trùng với thời gian tồn tại của chủ nghĩa Cấu tạo Xô viết và lại ngẫu nhiên dài bằng nhau. Lúc đó ảnh hưởng của LiSsitzky, của Malevich và Vexnin đang rất mạnh mẽ tại châu Âu.
Nhiều nhà viết sử cố tình không nói đến ảnh hưởng của chủ nghĩa Cấu tạo Xô viết, đến các thủ lĩnh Bauhaus, cũng như tránh nói đến tư tướng Xã hội chủ nghĩa của họ. Khi phát xít lên cầm quyền, hầu hết các giáo viên của Bauhaus đều rời nước Đức. Gropius, Rohe, Nagy sang Mĩ và ớ đây trong một thời gian dài các ông bị nghi ngờ là Bolshevik.
Ánh hưởng của Bauhaus rất mạnh mẽ. Nói đến Bauhaus không phải là nói đến những thủ pháp, những xu hướng, cách làm việc khoa học mà thật sự nó là một trường phái của chủ nghĩa Công năng, nó là một tư tưởng. Năm 1953, Rohe đã phát biểu: “Bauhaus không phải là một nhà trường có một chương trình rất chính thức mà là một tư tưởng và Gropius đã thiết lập công thức tư tưởng này một cách rất chính xác. Anh đã nói: Nghệ thuật và kĩ thuật là một sự thống nhất mới. Anh đã muốn Bauhaus ôm tất cả mọi lĩnh vực: Hội họa, điêu khắc, sân khấu và ngay cả múa, dệt, nhiếp ảnh, đồ đạc. Tóm lại, tất cả từ chiếc tách cà phê đến quy hoạch đô thị”.
“… Tôi đã nói rằng Bauhaus là một tư tưởng. Tôi cho rằng chính do cái đó mà Bauhaus đã gây ảnh hưởng lớn đến thế trong tất cả các trường học chăm sóc đến sự tiến bộ ở trên khắp thế giới. Không một tổ chức nào, không một sự quáng cao nào có thể làm được một việc như vậy. Chỉ có một tư tưởng mới có thể có tầm vóc như vậy”.
Trở lại câu đánh giá của Kultermann: “Gropius đã thành công làm cho nhà trường này trở thành một trung tâm kết tinh nền văn hóa thế giới của thời đại”. Quan điểm này được rất nhiều nhà nghiên cứu tán thưởng, chính vì họ bị ngợp trước đội ngũ giáo viên hùng hậu của Bauhaus, họ chưa thấy được những mặt hạn chế của trường phái này và nhất là không thấy ảnh hưởng to lớn của chủ nghĩa Cấu tạo Xô viết lên nhà trường. Đúng là Bauhaus có nhiều giáo viên giỏi và sau này nổi tiếng, nhưng hầu hết là những hoạ sĩ. Người ta ngợp trước tiếng tăm lẫy lừng của Kandinsky và Paul Klee. Nhưng thật sự hai hoạ sĩ này là những người theo chủ nghĩa Biểu hiện, sau này là những thủ lĩnh của hội hoạ trừu tượng. Các ông là hoạ sĩ giá vẽ là chủ yếu, dù có tiếng tãm nhưng ảnh hưởng của hai ông đến đường lối của Bauhaus không nhiều. Chúng ta thấy rất rõ rằng Bauhaus ngày càng đi vào hướng thực dụng, công nghiệp, lắp ghép và sản xuất hàng loạt, ảnh hướng của Rohe, Gropius, Breuer và Albert thật sự to lớn hơn nhiều, đã lái Bauhaus theo hướng đó. Ngoài những mặt hạn chế ta đã phân tích ở trên như dần dần tiến theo cách sản xuất Taylor trong nghệ thuật. Chính Bauhaus ngay từ 1920 đã đề ra luận điểm “Kiến trúc thế giới” và tích cực cổ vũ cho luận điểm này. Sau này, đế quốc Mỹ đã lợi dụng triệt để luận điếm chủ nghĩa thế giới trong kiến trúc. Đó là khía cạnh hạn chế mang tính chất chính trị của Baưhaus.
Hai thủ lĩnh lớn nhất của Bauhaus là Gropius và Rohe sau khi sang Mỹ vẫn tiếp tục dạy học, vì vậy ảnh hưởng của hai ông càng thêm sâu sắc trong các thế hệ kiến trúc sư sau này. Sự nghiệp và tên tuổi của hai ông luôn luôn được nhắc đến như những nghệ sĩ lớn bậc nhất của nền kiến trúc hiện đại thế giới.

Related posts

Scroll Up