You are here

Những giá trị của đô thị cổ Việt Nam

Trong quỹ di sản kiến trúc Việt Nam, đô thị cổ giữ một vai trò quan trọng vì nó cho ta rất nhiều thông tin về quá khứ dân tộc.
/. Đô thị Việt Nam mang tính chất triết học trong cấu trúc
Những đô thị hình thành không phải là ngẫu nhiên mà là kết quả của nhiều yếu tố kinh tế chính trị, quốc phòng. Địa điểm đặt đô thị được lựa chọn sao cho phù hợp với việc buôn bán, giao lưu, tiện lợi vể giao thông và an toàn về phòng vệ. Nhưng nguyên tắc lựa chọn địa điểm cao nhất là sự hài hoà giữa cuộc sống của con người và thiên nhiên. Tính chất của phương Tây là đấu tranh giành giật với thiên nhiên, trái lại tính chất của phương Đông là làm sao hoà nhập được với thiên nhiên. Đó là triết học phương Đông được biểu hiện bởi thuyết Tam tài “Thiên – Địa – Nhân”. Thuyết này chủ trương Người và Trời – Đất là một thể thống nhất, con người là một vũ trụ nhỏ, thiên nhiên là vũ trụ lớn, vũ trụ lớn bao bọc chở che cho những vũ trụ nhỏ nếu những vũ trụ nhỏ hài hoà với vũ trụ lớn. Trong mọi công việc muốn thành công cũng cần ba điều kiện là: Thiên thời – địa lợi – nhân hoà. Con người và thiên nhiên không hề đối lập, con người phải tìm cách hài hoà với thiên nhiên. Sự hài hoà của đô thị với thiên nhiên thể hiện ớ thuật phong thuỷ mang tính triết học của hai đạo giáo lớn là đạo Phật ở Trung Quốc và Ân Độ giáo ở Ân Độ. Ví dụ, công trình kiến trúc hoặc lớn hơn là đô thị hướng ra một dòng nước uốn khúc đang chảy thì tượng trưng cho sự giàu sang, thịnh vượng, hạnh phúc, đó là minh đường, là chu tước trong thuvết phong thuỷ hoặc theo Ân Độ giáo đó là dòng sữa vô tận nuôi sống muôn người, muôn vật.

Những giá trị của đô thị cổ Việt Nam 1

2. Đô thị biểu thị nên văn minh của dân tộc
Nền văn minh của thời đại ra đời của đô thị được biểu hiện rõ trong di sản đô thị cổ.
– Trước hết ta thấy kĩ thuật của đỏ thị như đường sá, hệ thống cấp nước và thoát nước, hệ thống cung cấp năng lượng v.v… thể hiện rõ trình độ khoa học kĩ thuật của thời đại. Tiếp đó, vật liệu xây dựng và kĩ thuật, kết cấu của đô thị và kiến trúc công trình cũng phản ánh trình độ của khoa học xây dựng.
– Trình độ văn minh của dân tộc thể hiện ở nghệ thuật kiến trúc, thẩm mĩ đô thị, nghệ thuật cảnh quan kiến trúc mà đô thị cổ còn lưu giữ trong bố cục không gian đô thị, trong cảnh quan và công trình kiến trúc, trong hệ thống nghệ thuật tạo hình gắn bó với kiến trúc như hội hoạ, điêu khắc.
– Văn minh thể hiện ở lối sống, trình độ trang thiết bị được phản ánh trong đô thị và kiến trúc.
– Trình độ phát triển của thủ công nghiệp, thương nghiệp, mức độ giao lưu về kinh tế cũng được phản ánh trong cấu trúc cúa đô thị.
3. Đô thị cổ chứng minh sự cộng sinh văn hoá và tín ngưỡng của dân tộc
Qua những đô thị cổ và các khu phố cổ ta thấy dâii tộc Việt Nam không có tính bài ngoại mà luôn có tấm lòng bao dung, tiếp thu những tinh hoa của văn hoá, tín ngưỡng các dân tộc khác, chung sống hài hoà đẹp đẽ cùng nhau trong không gian đô thị. Điều này thấy rõ ở phô’ cổ Hội An, ớ các khu phố cổ của Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Đà Nẩng, Sài Gòn v.v… nơi có những phô người Hoa.
4. Đô thị cổ cho ta những thông tin vê khoa học nhân văn
Ở đây ghi dấu ấn những phong tục tập quán địa phương, phản ánh tính cách của các dân tộc sống cùng nhau trong đô thị.

 

Related posts