You are here

Mối quan hệ giữa kiến trúc và điêu khắc

Về mối quan hệ giữa kiến trúcđiêu khắc, ta thấy hai ngành nghệ thuật này gắn bó với nhau rất khăng khít trong suốt quá trình lịch sử của loài người. Ta có thể chia thành bốn mức độ quan hệ giữa kiến trúc và điêu khắc:
1. Công trình kiến trúc được nghệ thuật điêu khắc tô điểm. Điều này thế hiện rõ rệt nhất trong kiến trúc cổ Ai Cập, cổ Hi Lạp, cổ La Mã, trong kiến trúc thời Phục hưng ở Italia và châu Âu, trong kiến trúc Baroque và Rococo, ở các đền đài và chùa miếu An Độ, Trung Quốc và các nước châu Á khác. Có những công trình kiến trúc bão hoà điêu khắc như lâu đài Sanssouci ở Potsdam (Đức) hay đền Khoisalesvara ở Ân Độ.
2. Kiến trúc mang tính điêu khắc. Đây là một xu hướng lớn của chủ nghĩa Biểu hiện trong kiến trúc. Những năm cuối của thế kỉ XIX và đầu thế kỉ XX, kiến trúc sư Antonio Gaudi đã làm một số công trình trên quê hương ông là Barcelona (Tây Ban Nha) mang nặng tính chất điêu khắc như nhà thờ Sagrada Familia (hình 5), nhà Mila (hình 6), nhà Batllo, công viên Guell, v.v… kiến trúc sư Đức Erich Mendelsohn xây dựng tháp Einstein (hình 7) là nơi để nhà bác học A. Einstein đặt kính thiên văn quan sát vũ trụ. Đến những năm 50 – 60 và 70 của thế kỷ XX, xu hướng này xuất hiện lại với cái tên Tân biểu hiện với những công trình nổi tiếng như ga hàng không TWA (hình 8) ở New York và nhà thi đấu khúc côn cầu ở New Haven của KTS Eero Saarinen, nhà thờ Ronchamp của KTS. Le Corbusier ở Pháp, nhà thờ Brasilia (hình 9) của KTS. Oscar Niemeyer, nhà hát Opera ở Sydney của KTS. Jom Utzon.
3. Công trình là kiến trúc hay điêu khắc, hiểu cách nào cũng được, có nghĩa là không có ranh giới rõ rệt giữa hai nghệ thuật này. Ví dụ rực rỡ nhất là quần thể công trình Angkor Thom và Angkor Wat ở Campuchia. Tại khu đền Bayon ở trung tâm Angkor Thom có 54 tháp, mỗi tháp có 4 mặt Phật lớn, nguyên phần mặt đã cao bằng ngôi nhà hai tầng. Tổng số 216 mặt Phật điêu khắc bằng đá. Vì đó là đền nên là kiến trúc, nhưng đứng trước công trình kì vĩ này ta luôn tự hỏi: đây là kiến trúc hay điêu khắc?

Related posts