You are here
Kiến trúc 

Chợ Đồng Xuân

• Quả trình xây dựng:
Chợ Đồng Xuân được xây dựng năm 1889 trên một khu đất rộng được hình thành do việc lấp đoạn sông Tô Lịch gần cửa sông Hồng và hồ Thái Cực, nằm ở phía Bắc khu 36 phô phường đông thời lại gân bên sông, nơi đày trở thành một vị trí lý tưởng cho việc xây đựng một khu chợ tập trung. Trước khi xây chợ Đồng Xuân, ở khu vực này đã có hai chợ cũ ở cạnh đền Bạch Mã và bến cầu Đông, sau đó rời về khu đất phía trước chùa Huyền Thiên tạo thành chợ Huyền Thiên, sau khi chợ Đồng Xuân hoàn thành thì tất cả các chợ nhỏ dời về đây tạo ra một khu chợ tập trung.
Mặt bàng chợ hình gần vuông được chia thành 5 gian lớn để bán hàng, hai bên tổ chức thành lối đi, phía trước là một là một không gian rộng tiếp xúc với các cửa ra vào chính. Toàn bộ không gian chợ được lọp mái tôn hai lớp trên những vì kèo thép khẩu độ lớn (khoảng 25m). Phần kết cấu thép được nhà thầu Poinsard Veyret mang từ Pháp sang thi công, các phần còn lại được xây bằng vật liệu địa phương.
• Giá trị văn hoá – thương mại:
Do hội đủ các yếu tố về dân cư và giao thông, nhất là từ sau khi người Pháp xây dựng cầu Doumer (cầu Long Biên ngày nay), chợ Đồng Xuân nhanh chóng trở thành khu chợ buôn bán sầm uất bậc nhất không chỉ ở Hà Nội mà còn trên toàn xứ Bắc Kỳ, chợ còn thu hút được sự chú ý của các thương nhân nước ngoài như Pháp, Trung Hoa, Án Độ,… do vậy đây cũng là nơi đặt văn phòng của nhiều hãng buôn nước ngoài. Do có nhiều thuận lợi về giao thông thuỷ, bộ, giàu nguồn hàng hoá nên chợ Đồng Xuân không chỉ là nơi buôn bán mà còn là đầu mối phân phối hàng hoá, trung tâm chi đạo các hoạt động thương mại ở Ilà Nội và chi phối cả xứ Bắc Kỳ.
Chợ Đồng Xuân cũng là khởi đầu cho việc thay thế các chợ nhỏ lẻ họp theo phiên ở Hà Nội bàng các khu chợ tập trung mở cửa hàng ngày, tạo ra một phương cách thương mại mới ở thủ đô.

Chợ Đồng Xuân 1

• Giá trị thầm mỹ:
kiến trúc chợ Đồng Xuân mang tính nhiệt đới hoá điển hình. Mái tôn hai lớp tạo thành các cửa trời có khả năng thông gió và thoát nhiệt tốt mặc dù khá năng lấy ánh sáng tự nhiên tương đối hạn chế. Nghệ thuật trang trí được thể hiện chủ yếu trên mặt chính công trình do do kiến trúc sư A. Bussy thiết kế năm 1906. Thực chất đây là 5 mảng tường lớn xây theo kiểu thu hồi tương ứng với độ dốc của mái đã có sẵn, giữa các mảng tường và hai phía bên là các trụ gạch lớn. Các trụ gạch và phần trên các mảng tường được trang trí bằng các hoạ tiết theo kiểu Tân cổ điển, đáng chú ý là các Fronton trên đỉnh tường, phía dưới là các mảng rỗng hình bán nguyệt, một hình thức thường thấy ở các công trình có chức năng tương tự ở Pháp thời kỳ này, tuy nhiên thay vì các mảng kính lớn thì ở chợ Đồng Xuân các hình bán nguyệt này được xử lý bằng các tường hoa xen giữa các bổ trụ cho phép che được bức xạ mặt trời hướng Tây, đồng thời tăng cường khả năng thông gió và lấy sáng tự nhiên cho không gian bên trong.
Các giải pháp kiến trúc chợ Đồng Xuân cho thấy ý tưởng của người thiết kế mong muốn tạo ra một không gian chợ đặc trưng cho vùng khí hậu nhiệt đới đồng thời kiếm tìm một sự hoà họp giữa văn hoá Pháp và văn hoá bản địa ngay từ những năm cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20.

Related posts